Στη πολιτική του ταυτότητα γράφει δάσκαλος. Στην αθλητική... προπονητής. Ο Κώστας Μίσσας έμαθε να τα συνδυάζει. Κι έφτασε στην κορυφή της Ευρώπης.
Στο πανεπιστήμιο που διδάσκει είναι από τους αγαπημένους καθηγητές. Στα ΤΕΦΑΑ κυκλοφορεί με το χαμόγελο, έτοιμος και πρόθυμος να βοηθήσει όποιον μαθητή του το ζητήσει. Πίσω από την έδρα, βλέπει το επάγγελμα του... προπονητικά. Θέλει να κοουτσάρει τους μελλοντικούς του συναδέλφους και να τους μυήσει στα μυστικά του μπάσκετ. Μέσα στο γήπεδο δεν αλλάζουν πολλά. Εκεί, μπροστά στον πάγκο, βλέπει την προπονητική... διδακτορικά. Θέλει να μάθει στους παίκτες του τα μυστικά του μπάσκετ. Γι' αυτό και για όλους είναι δάσκαλος. Ο Κώστας Μίσσας μετά από περίπου 18 χρόνια στους πάγκους, ζει το καλοκαίρι της ζωής του. Το gazzetta.gr ακολουθεί τη διαδρομή του παρέα με ανθρώπους που τον έζησαν και ακόμα τον ζουν.
Ο παίκτης...
Ο Κώστας Μίσσας γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου του 1953. Το μπάσκετ μπήκε σύντομα στη ζωή του και βρέθηκε στον Πανιώνιο το 1968, σε μια εποχή που οι κυανέρυθροι μοχθούσαν για να καταφέρουν να προαχθούν στην μεγάλη κατηγορία. Ο τότε πανέξυπνος,, όπως τον περιγράφουν, πόιντ γκαρντ είχε την τύχη να αποτελέσει μέλος ομάδων που θα έφερναν τις πρώτες επιτυχίες στη Νέα Σμύρνη. Το 1973 πανηγύρισε την άνοδο, το 1975 την έξοδο στο κύπελλο Κόρατς και το 1977 έπαιξε στον τελικό του κυπέλλου Ελλάδας. Ήταν μέλος της ομάδας που υποβιβάστηκε το 1980, που εκ νέου προβιβάστηκε και λίγο πριν κλείσει είκοσι χρόνια στον ίδιο σύλλογο, αποφάσισε να μετακομίσει προς το κέντρο.
Το 1986, ο Κώστας Μίσσας πήρε μεταγραφή για τον Παναθηναϊκό, όπου έπαιξε για δύο χρόνια, χωρίς κάποια σημαντική επιτυχία πλην της δεύτερης θέσης το 1987. Δεν ήταν, εξάλλου, μια εποχή που οι πράσινοι μεσουρανούσαν. Θα επιστρέψει στον Πανιώνιο και θα κλείσει εκεί την καριέρα του το 1989. Ως αθλητής θα έχει συμμετοχές με την Εθνική Εφήβων, την Εθνική Αντρών και την Εθνική Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο προπονητής...
Ο Πανιώνιος ήταν πάντα το σπίτι του. Το νιώθει και το λέει με κάθε αφορμή και σε κάθε ευκαιρία. Μακριά από το σπίτι του έμεινε μόλις για δύο χρόνια. Επέστρεψε το 1991 ως βοηθός του Βλάντο Τζούροβιτς στην ομάδα της Νέας Σμύρνης και τότε πανηγύρισε τον πρώτο του τίτλο. Ο Πανιώνιος έφτασε στην κατάκτηση του κυπέλλου και το όνομα του Κώστα Μίσσα υπήρχε ως υπογραφή κάτω από το ρόστερ της ομάδας και, φυσικά, κάτω από τον Σέρβο head coach.
Οι βάσεις, όμως, για την καριέρα του ήταν γερές και ο Βλάντο Τζούροβιτς μίλησε στο gazzetta.gr για έναν άνθρωπο-χρυσάφι. Ο Σέρβος τεχνικός έκανε διακοπές στο βουνό όταν τον εντοπίσαμε και τον ενημερώσαμε για την επιτυχία του Κώστα Μίσσα. “Το αξίζει! Χαίρομαι πάρα πολύ γι' αυτό που κατάφερε και θα τον πάρω τηλέφωνο να τον συγχαρώ προσωπικά. Γνώρισα πολλούς ανθρώπους στην Ελλάδα. Ο Μίσσας ήταν από τους καλύτερους. Χρυσάφι. Ποτέ δεν με πρόδωσε, ποτέ δεν είπε κάτι κακό για μένα”, θα είναι η αντίδραση του Τζούροβιτς, που γύρισε τον χρόνο πίσω...
“Όταν πήγα στον Πανιώνιο ήταν παίκτης και αρχηγός της ομάδας. Επειδή τότε ήταν στα 35 του, του είπα πως είναι καλό να σταματήσει γιατί υπήρχαν νέα παιδιά. Του πρότεινα, αφού είχε σπουδάσει στη Γυμναστική Ακαδημία, να αναλάβει μαζί μου. Μου είπε “ευχαριστώ πολύ, είναι πολύ μεγάλη τιμή” κι έτσι ήρθε δίπλα μου. Δουλέψαμε πολύ καλά. Τότε δεν υπήρχαν μεγάλα επιτελεία. Οι δυο μας ήμασταν και ο γιατρός. Πήγαμε στην Γιουγκοσλαβία για προετοιμασία και δίπλα στον Κάραλιτς έμαθε πολλά. Μου το έλεγε ο ίδιος πόσο πολλά έμαθε για την φυσική κατάσταση. Και πράγματι ποτέ στον Πανιώνιο δεν είχαμε πρόβλημα. Αλλά και σαν βοηθός πάντα ήταν πολύτιμος. Άκουγα τη γνώμη του. Εγώ τον ετοίμαζα για να αναλάβει τον Πανιώνιο κάποια μέρα κι έτσι έγινε”.
Ακολουθώντας την ιεραρχία που προβλέπεται σε τέτοιες περιπτώσεις ανέλαβε την τεχνική ηγεσία των κυανέρυθρων το 1993 κι όταν έφυγε μετά από ένα χρόνο, ξεκίνησε η περιπλάνηση σε συλλόγους ανά την Ελλάδα. Μια περιπλάνηση που είχε πολλές άτυχες στιγμές και μια μεγάλη επιτυχία. Οι “στρατηγοί” είχαν βρει το 1995 τον στρατηγό τους, αφού αυτό ήταν και το δικό του προσωνύμιο, όσο αγωνιζόταν! Στην ομάδα του Παπάγου, ο Κώστας Μίσσας θα μείνει τρία χρόνια και θα δημιουργήσει ένα σύνολο που θα κάνει πράγματα και θαύματα. Νίκες επί μεγάλων αντιπάλων, εντυπωσιακές πορείες στο πρωτάθλημα, ευρωπαϊκή έξοδο και πολύ όμορφο μπάσκετ. Κι όλα αυτά παρά τα οικονομικά προβλήματα που θεωρούνται φυσιολογικά σε τέτοιου επιπέδου ομάδες. Ο Γιώργος Λιμνιάτης ήταν ένας από τους παίκτες που πρωταγωνιστούσαν στην ομάδα των “στρατηγών” που έκανε αίσθηση στην Ελλάδα.
“Είχαμε μια εξαιρετική συνεργασία. Για μένα είναι ένας άνθρωπος που μου πρόσφερε πολλά, ένας δάσκαλος. Αναγνωρίζει την ψυχολογία του παίκτη και ξέρει να βοηθάει ώστε να ξεπερνιούνται τα προβλήματα. Και είναι διαφορετικά όταν μιλάμε για μια Εθνική ομάδα και διαφορετικό όταν είσαι σε ένα σύλλογο. Ο Μίσσας και ο Χριστοδούλου ήταν οι δύο λόγοι που δεν διαλύθηκε τότε ο Παπάγου, αφού είχαμε πολλά οικονομικά προβλήματα. Ο Μίσσας είναι από τους λίγους προπονητές στην Ελλάδα, που μπορεί να κάνει τον παίκτη να παίζει για εκείνον. Το χθεσινό απέδειξε πως είναι από τους καλύτερους προπονητές στην Ελλάδα. Πολύ υψηλού επιπέδου και θεωρώ πως είναι πολύ αδικημένος. Νομίζω πως είναι άδικο να μην δουλεύει σε ομάδα Α1 και, μάλιστα, σε ομάδα με υψηλούς στόχους”.
Τον Παπάγου ακολούθησαν μια σειρά από ομάδες. Απόλλων Πατρών, Περιστέρι, Δάφνη, ΚΑΟΔ, Χαλκίδα, όμως πουθενά δεν κατάφερε να σημειώσει παρόμοια επιτυχία. “Όταν είχε έρθει η στιγμή να εξαργυρώσει τις καλές σεζόν που κάναμε με τον Παπάγου, υπήρξε άτυχος”, θα παρατηρήσει ο Γιώργος Λιμνιάτης.
Η επιστροφή...
Στον Πανιώνιο θα επέστρεφε για μια ακόμα ευκαιρία... Η ευκαιρία, ωστόσο, δεν θα ήταν τόσο για τον ίδιο, όσο για την ομάδα της Νέας Σμύρνης. Σε μια πολύ δύσκολη περίοδο, όπου τα οικονομικά προβλήματα είχαν φέρει τους κυανέρυθρους στο χείλος της καταστροφής, ο “στρατηγός” τόλμησε. Τέτοιο θέμα, εξάλλου, δεν είχε ποτέ στην καριέρα του. Στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος, ο Πανιώνιος είχε γνωρίσει ταπεινωτική ήττα από τον ΠΑΟΚ μέσα στη Νέα Σμύρνη και ο Κώστας Μίσσας έπαιρνε το... μήνυμα για το τι θα επακολουθούσε. “Ήταν η χειρότερη μέρα μου στα συνολικά εικοσιοκτώ χρόνια που είναι στον Πανιώνιο και σαν παίκτης. Ζητώ συγγνώμη από τον κόσμο μας. Χρειάζεται ψυχραιμία...".
Λίγους μήνες αργότερα, η κατάσταση παρέμενε ίδια. Ο Πανιώνιος πάλευε για τη σωτηρία του και μια κουβέντα του Γιώργου Ζευγώλη μετά από τη νίκη του Ιωνικού επί των κυανέρυθρων, θα αποδείξει γιατί ο Κώστας Μίσσας μπορεί να εμπνέει... Παίκτες, διοικήσεις, οπαδούς, επιτυχίες. “Πώς μπορεί να λυπηθεί κάποιος τον Πανιώνιο, μια ομάδα με 100 χρόνια ιστορία; Μπορεί να είμαστε απλήρωτοι για 5 μήνες και οι παίκτες παίζουν για τη φανέλα". Λίγες μέρες μετά θα έρθει το τέλος της συνεργασίας του με τον Πανιώνιο, με τον Διονύση Γερασιμίδη να εκφράζει τις ευχαριστίες του. “Ο πρόεδρος και η διοίκηση της ΚΑΕ Πανιώνιος αισθάνονται την ανάγκη να ευχαριστήσουν τον Κώστα Μίσσα, ο οποίος στάθηκε όσο κανένας άλλος προπονητής στις δύσκολες στιγμές που έχει περάσει ο σύλλογος και τον ευχαριστεί για την προσφορά του. Θεωρεί δε τον κ.Μίσσα ως εξέχον μέλος της οικογένειας του Πανιωνίου, από εκείνους που συνεισέφεραν στην ομάδα ανιδιοτελώς και δίχως προσωπικά οφέλη".
Η τόλμη...
Οντας προπονητής της Εθνικής Γυναικών τα τελευταία τρία χρόνια αποδεικνύει πως δεν τρομάζει στα δύσκολα και δεν φοβάται να περπατήσει σε δρόμους που ελάχιστοι θα τολμούσαν. Πριν έρθει η κλήση για τις... γυναίκες, είχε τολμήσει κάτι που τότε έμοιαζε πρωτοποριακό. Το 1998 είχε αφήσει την Ελλάδα για να πάει στην Κύπρο. Αρχικά στην Αχιλλέα Καϊμακλίου και στη συνέχεια στην Εθνική Κύπρου. Ο διευθυντής της κυπριακής ομοσπονδίας καλαθοσφαίρισης Νεόφυτος Νεοφυτίδης θυμήθηκε για λογαριασμό του gazzetta.gr την εποχή που συνεργάστηκε με τον Κώστα Μίσσα.
“Δεν υπάρχουν λόγια για να τον περιγράψω. Πέρα από τις δεδομένες ικανότητές του ως προπονητής, ήταν ένας αξιοπρεπέστατος κύριος. Έφερε πολύ καλά αποτελέσματα με την Εθνική και η συνεργασία μας συνεχίστηκε και μετά που λύθηκε το συμβόλαιό μας, με σεμινάρια. Εκείνο που δεν θα ξεχάσω ποτέ ήταν το ήπιο ύφος του. Ήθελε πάντα να βάζουμε κάτω τα πράγματα και να ανταλλάσσουμε απόψεις. Ήταν μια πάρα πολύ καλή επιλογή για την Κύπρο τότε. Ο Μίσσας ήταν κύριος σε όλα του και ευχαριστήθηκα πολύ τη νίκη του χθες”.
Η ναυαρχίδα του...
Αν στη λέξη τόλμη προσθέσουμε και τη γοητεία, τότε εκτός από τη διάσημη αμερικάνικη σειρά, θα έχουμε και το πάντρεμα του Κώστα Μίσσα με την Εθνική Γυναικών. Όταν ανακοινώθηκε η πρόσληψή του ήταν μια μεγάλη έκπληξη, αφού επρόκειτο για το πιο γνωστό όνομα που αναλάμβανε μια τέτοια αποστολή. Ποτέ δεν το είδε μειονεκτικά και αυτό ίσως να ήταν το μυστικό της επιτυχίας. «Ενώ ο άντρας παίζει μπάσκετ για να αισθάνεται καλά, η γυναίκα πρέπει να αισθάνεται καλά για να παίξει μπάσκετ», είχε πει σε μια από τις συνεντεύξεις του, προσπαθώντας να αναλύσει την ψυχοσύνθεση της Ελληνίδας αθλήτριας. Πολλές από τις παίκτριές του, άλλωστε, μπορεί να τις είχε και μαθήτριες στη Γυμναστική Ακαδημία.
Με την Εθνική δούλεψε πολύ... Έψαξε, ρίσκαρε, πέτυχε! Είναι κατόρθωμα το γεγονός ότι έχει θετικό πρόσημο στην αναλογία νίκες έναντι ηττών και, φυσικά, δεν μπορεί να συγκριθεί η επιτυχία του περασμένου Ιούνη στην Λετονία. Εκεί, όπου η ουσία ήταν η πέμπτη θέση και η πρόκριση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2010 και οι... εντυπώσεις πως το αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα ηττήθηκε με ένα καλάθι (και από επιπολαιότητες) στον προημιτελικό από την μετέπειτα πρωταθλήτρια Ευρώπης, Γαλλία.
Η Εβίνα Μάλτση είναι η ιδανική για να περιγράψει στο gazzetta.gr τι σημαίνει ο Κώστας Μίσσας για την Εθνική Γυναικών και για τα στοιχεία που τον χαρακτηρίζουν. “Ρωτάτε ένα άτομο που έχει λατρεία για τον Μίσσα. Μετά από τρία χρόνια, μπορώ να τον θεωρώ πνευματικό μου πατέρα. Είναι δάσκαλος και όχι απλά προπονητής. Είναι ο άνθρωπος που μπορεί να εμπνεύσει απόλυτα τους παίκτες του. Μέσα σ' αυτά τα τρία χρόνια που συνεργαζόμαστε, έχω βελτιωθεί πολύ εντός κι εκτός γηπέδου κι υπάρχουν στοιχεία στο παιχνίδι μου, τα οποία είναι του Μίσσα. Είναι ένας άνθρωπος που όλη του η ζωή είναι το μπάσκετ. Απ' το πρωί που ξυπνάει μέχρι την ώρα που θα κοιμηθεί. Ίσως μόνο στον ύπνο του να μην βλέπει μπάσκετ.
Η πορεία που έχει όλα αυτά τα χρόνια ως παίκτης και ως προπονητής μαρτυρούν την αφοσίωσή του σε αυτό που κάνει. Του αξίζει απόλυτα η επιτυχία και είναι σε μεγάλο βαθμό δικό του κατόρθωμα. Είναι ο τέλειος προπονητής για να χτίζει ομάδες. Άκουγα τα παιδιά που έλεγαν χθες ότι σε μια μέρα τους έκανε ομάδα και σκεφτόμουν ότι ακριβώς αυτό έκανε και σε μας. Του αξίζουν συγχαρητήρια. Είναι τυχερός ο χώρος μας που έχει έναν άνθρωπο σαν τον Μίσσα”.
Ο επίλογός του...
Είναι προπονητής, αλλά τον λένε δάσκαλο... Εκείνος μάλλον ξέρει τον λόγο. «Τα μικρά παιδιά πρέπει να τα εμπνεύσεις, δεν πρέπει να τους πεις ψέματα ποτέ και πρέπει να τους μάθεις και μπάσκετ, αλλά και πολλά πράγματα για τη ζωή».
