Η κατάταξη των ομάδων ανά Ολυμπιάδα

1936 ΒΕΡΟΛΙΝΟ
1. ΗΠΑ

2. ΚΑΝΑΔΑΣ 

3. ΜΕΞΙΚΟ
4. ΠΟΛΩΝΙΑ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : ΜΕΞΙΚΟ - ΠΟΛΩΝΙΑ 26 - 12 (!)

ΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ - ΚΑΝΑΔΑΣ 19 - 8 (!)

1940 - 1944 B' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

1948 ΛΟΝΔΙΝΟ
1. ΗΠ Α 

2. ΓΑΛΛΙΑ 

3. ΒΡΑΖΙΛΙΑ
4. ΜΕΞΙΚΟ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : ΒΡΑΖΙΛΙΑ - ΜΕΞΙΚΟ 52 - 47
ΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ - ΓΑΛΛΙΑ 65 - 21

1952 ΕΛΣΙΝΣΚΙ
1. ΗΠ Α
2. ΕΣΣΔ

3. ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ

4. ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ - ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ 68-59
ΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ - Ε Σ Σ Δ 36 - 25


1956 ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ
1. ΗΠ Α
2. Ε Σ Σ Δ 

3. ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ
4. ΓΑΛΛΙΑ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ - ΓΑΛΛΙΑ 71 - 62

ΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ - Ε Σ Σ Δ 89 - 55


1960 ΡΩΜΗ

1. ΗΠ Α ΤΟΥΡΝΟΥΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ


2. Ε Σ Σ Δ 

3. ΒΡΑΖΙΛΙΑ

4. ΙΤΑΛΙΑ

1964 ΤΟΚΥΟ
1. ΗΠ Α

2. Ε Σ Σ Δ 

3. ΒΡΑΖΙΛΙΑ
4. ΠΟΥΕΡΤΟ ΡΙΚΟ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : ΒΡΑΖΙΛΙΑ - ΠΟΥΕΡΤΟ ΡΙΚΟ 76 - 60

ΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ - Ε Σ Σ Δ 73 - 59

1968 ΜΕΞΙΚΟ
1. ΗΠ Α
2. ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ

3. Ε Σ Σ Δ
4. ΒΡΑΖΙΛΙΑ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : Ε Σ Σ Δ - ΒΡΑΖΙΛΙΑ 70 - 53 

ΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ - ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ 65 - 50


1972 ΜΟΝΑΧΟ
1. Ε Σ Σ Δ 

2. ΗΠ Α 

3. ΚΟΥΒΑ
4. ΙΤΑΛΙΑ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : ΚΟΥΒΑ - ΙΤΑΛΙΑ 66 - 65

ΤΕΛΙΚΟΣ : Ε Σ Σ Δ - ΗΠ Α 51 - 50

1976 ΜΟΝΤΡΕΑΛ
1. ΗΠ Α 

2. ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ 

3. Ε Σ Σ Δ
4. ΚΑΝΑΔΑΣ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : Ε Σ Σ Δ - ΚΑΝΑΔΑΣ 100 - 79
ΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ-ΚΑΝΑΔΑΣ 95 - 74


1980 ΜΟΣΧΑ
1. ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ
2. ΙΤΑΛΙΑ 

3. Ε Σ Σ Δ
4. ΙΣΠΑΝΙΑ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : Ε Σ Σ Δ - ΙΣΠΑΝΙΑ 117 - 94

ΤΕΛΙΚΟΣ : ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ - ΙΤΑΛΙΑ 86 - 71


1984 ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ
1. ΗΠΑ
2. ΙΣΠΑΝΙΑ

3. ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ
4. ΚΑΝΑΔΑΣ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ - ΚΑΝΑΔΑΣ 88 - 82 

ΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ - ΙΣΠΑΝΙΑ 96 - 65


1988 ΣΕΟΥΛ
1. ΕΣΣΔ
2. ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ 

3. ΗΠΑ
4. ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ - ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ 78 - 49
ΤΕΛΙΚΟΣ : ΕΣΣΔ - ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ 76 - 63



1992 ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ
1. ΗΠΑ
2. ΚΡΟΑΤΙΑ

3. ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

4. ΚΟΙΝΟΠΟΛΙΤΕΙΑ

ΤΕΛΙΚΟΣ : ΗΠΑ-ΚΡΟΑΤΙΑ 117 - 85

ΗΠΑ (Ντρημ Τημ): Λέντερ 2, Ρόμπινσον 9, Γιούιν 15, Μπερντ, Πίπεν 12, Τζόρνταν 22, Ντρέξτερ 10, Μαλόουν 6, Στόκτον 2, Μάλιν 11, Μπάρκλεϊ 17, Μάτζικ Τζόνσον 11.

ΚΡΟΑΤΙΑ: Ντ. Πέτροβιτς 24, Κούκοτς 16, Αράποβιτς 7, Κόμαζετς 4, Ράτζα 23.
ΗΜΙΤΕΛΙΚΟΣ : ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ - ΚΟΙΝΟΠΟΛΙΤΕΙΑ 82 - 78

1996 ΑΤΛΑΝΤΑ
1. ΗΠΑ

2. ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ

3. ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ 

4. ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

2000 ΣΙΝΔΕΫ
1. ΗΠΑ 

2. ΓΑΛΛΙΑ

3. ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

4. ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

2004 ΑΘΗΝΑ
1. ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ 

2. ΙΤΑΛΙΑ

3. ΗΠΑ 

4. ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ

Οι Ολυμπιάδες και το μπάσκετ συνεχίζονται...

Η ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΠΑΣΚΕΤ ΜΠΩΛ

(Απόσπασμα από την εργασία του Καθηγητή Φυσικής Αγωγής Ιωάν. Καρακατσούνη)

Το μπάσκετ μπωλ (ελληνιστί καλαθόσφαιρα) είναι το πιο θεαματικό άθλημα στον κόσμο, από το πρώτο έως το τελευταίο δευτερόλεπτο.
Επινοήθηκε το 1891 από τον Kαθηγητή Φυσικής Αγωγής Τζιμ Νέισμιθ στο πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης.Το 1892 πρωτοπαίχτηκε στην Αμερική και το 1924 μπήκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού ως άθλημα επίδειξης από ομάδες της ΧΑΝ.
Το 1932 στη Γενεύη οι εκπρόσωποι 10 χωρών (Αργεντινή, Ιταλία, Λετονία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Ελβετία, Τσεχοσλοβακία, Ουγγαρία, Βουλγαρία και Ελλάδα) έβαλαν το θεμέλιο μιας Ομοσπονδίας, που το 1996 θα φτάσει να αριθμεί 198 χώρες. Ξεκίνησε με τα αρχικά F.I.B., μετά έγινε F.I.B.B. και σήμερα είναι πλέον η γνωστή σε όλους F.I.B.A.
Το 1934 η I.A.A.F έδωσε το πράσινο φως στη F.I.B.Β και ξεκίνησε η διοικητική και οργανωτική της διαδικασία.
Στις 28 Φεβρουαρίου 1935 στην 33η σύνοδο της ΔΟΕ στο ΄Οσλο αναγνωρίζεται επίσημα η FIBB, γεγονός που σήμανε και την ένταξη του μπάσκετ μπωλ στο πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο Γουίλιαμ Τζόουνς είναι ο πρώτος ισχυρός άνδρας στην ιστορία της FIBB και είναι αυτός που χτυπάει στη γραφομηχανή του την απόφαση και την κοινοποιεί. Η αρχή είχε γίνει.
Το 1936 στο Βερολίνο οι ΗΠΑ με μια αμιγώς λευκή ομάδα πήρανε το πρώτο χρυσό μετάλλιο στην Ολυμπιακή ιστορία του αγωνίσματος αντιμετωπίζοντας τον Καναδά. Το σκορ 19-8! Ο Τζεϊμς Νεϊσμιθ ήταν ένας τυχερός άνθρωπος. Το άθλημα που εμπνεύστηκε ήταν μέσα σε λιγότερο από 50 χρόνια ΟΛΥΜΠΙΑΚΟ ΑΘΛΗΜΑ και ο ίδιος έδωσε τα μετάλλια στους νικητές. Αμέσως μετά ο Γουίλιαμ Τζόουνς απένειμε στον Τζιμ Νέισμιθ την ύψιστη τιμή, το Δάφνινο Στεφάνι της Ολυμπιακής Δόξας μαζί με ένα ασημένιο μετάλλιο.
Στην πρώτη συμμετοχή του αθλήματος στην Ολυμπιάδα υπήρχαν 14 παίκτες σε κάθε αγώνα, εκ των οποίων έπαιζαν οι 7 ( 5 συν 2) για κάθε ομάδα. Οι άλλοι 7 βρίσκονταν στην κερκίδα... θέλοντας και μη.

Οι θέσεις παικτών της ομάδας μπάσκετ - Πλέι μέικερ (play maker)

Πλέι μέικερ (play maker)

Πλέι μέικερ (play maker) ονομάζεται ο αθλητής που αγωνίζεται σε μια από τις 5 παραδοσιακές θέσεις στην ομάδα μπάσκετ. Στη σύγχρονη ορολογία αναφέρεται και ως πόιντ γκαρντ.

Στόχος του πλέι μέικερ είναι η σωστή οργάνωση του παιχνιδιού με αποτέλεσμα τη σωστή τροφοδότηση των συμπαικτών, τη επιλογή του συστήματος του παιχνιδιού και το στήσιμο της ομάδας στον αγωνιστικό χώρο. Αυτό απαιτεί καλή γνώση του αθλήματος γι αυτό πολλοί αποκαλούν τους μεγάλους πλέι μέικερ προπονητές εντός γηπέδου.

Ο άψογος χειρισμός της μπάλας αλλά και η επιδέξια ντρίπλα είναι βασικά στοιχεία που πρέπει να διαθέτει ένας πλέι μέικερ. Το καλό σούτ είναι ένα πλεονέκτημα για τον πλέι μέικερ όταν δεν μπορεί να έχει κάποια καλύτερη λύση. Ο πλέι μέικερ που μπορεί να αγωνιστεί και ως σούτινγκ γκάρντ,λέγεται απλώς γκαρντ.

Συνήθως ο πλέι μέικερ είναι ο πιο κοντός αθλητής της ομάδας και έχει ύψος 1,80 με 1,95 μέτρα και είναι γρήγορος.

Πλέι μέικερ που άφησαν εποχή στο παγκόσμιο μπάσκετ είναι ο Μάτζικ Τζόνσον, ο Τζον Στόκτον, στην Ευρώπη ο Αλεξάντερ Τζόρτζεβιτς και στην Ελλάδα ο Παναγιώτης Γιαννάκης.

Οι θέσεις παικτών της ομάδας μπάσκετ - Σούτινγκ γκαρντ (shooting guard)

Σούτινγκ γκαρντ (shooting guard)

Σούτινγκ γκαρντ (shooting guard) ονομάζεται ο αθλητής που αγωνίζεται σε μια από τις 5 παραδοσιακές θέσεις στην ομάδα μπάσκετ.
Στόχος του σούτινγκ γκαρντ, κατά κανόνα, είναι η μεγαλύτερη συγκομιδή πόντων, με αποτέλεσμα να αποτελεί το βασικό επιθετικό εργαλείο της ομάδας. Πολλοί προπονητές αναθέτουν στο σούτινγκ γκαρντ να κυκλοφορεί και τη μπάλα (σε αυτή την περίπτωση ονομάζεται και ολ αράουντ γκαρντ). Στην περίπτωση που ο σούτινγκ γκαρντ μπορεί να αγωνιστεί και στη θέση του σμόλ φόργουορντ ονομάζεται σουίνγκμαν. Ως γκαρντ αναφέρεται ο παίκτης που μπορεί να αγωνιστεί τόσο ως πλέι μέϊκερ όσο και ως σούτινγκ γκαρντ.
Τα στοιχεία που κάνουν ένα σούτινγκ γκαρντ να ξεχωρίζει είναι το αξιόλογο, αλλά και γρήγορο σουτ, ειδικά χωρίς ντρίμπλα. Η καλή ντρίπλα με στόχο τη διείσδυση, που μπορεί να οδηγήσει σε λεϊ απ ή κάρφωμα.
Ένας σούτινγκ γκαρντ συνήθως έχει ύψος 1,85 με 2,00 μέτρα, είναι λεπτός, γρήγορος και αλτικός.
Σούτιγκ γκαρντ που άφησαν εποχή στο παγκόσμιο μπάσκετ είναι ο Μάικλ Τζόρνταν, ο Κόμπι Μπράιαντ, ο Κλάιντ Ντρέξλερ, στην Ευρώπη ο Ντράζεν Πέτροβιτς και στην Ελλάδα ο αξεπέραστος Νίκος Γκάλης.

Οι θέσεις παικτών της ομάδας μπάσκετ - Πάουερ φόργουορντ (power forward)

Πάουερ φόργουορντ (power forward)

Πάουερ φόργουορντ (power forward) ονομάζεται ο αθλητής που αγωνίζεται σε μια από τις 5 παραδοσιακές θέσεις στην ομάδα μπάσκετ.

Στόχος του πάουερ φόργουορντ είναι το σκοράρισμα κοντά στο καλάθι και για να γίνει αυτό πρέπει να γνωρίζει αλλά και να καταφέρνει να παίρνει σωστές θέσεις αλλά και να έχει δύναμη να αγωνιστεί με πλάτη στο καλάθι καθώς και να μπορεί να σουτάρει από μέση απόσταση. Το ριμπάουντ είναι εξίσου σημαντικό για ένα πάουερ φόργουορντ.

Τα στοιχεία που κάνουν ένα πάουερ φόργουορντ να ξεχωρίζει είναι η αλτικότητα ειδικά όταν συνδυάζεται με τη δύναμη που μπορεί να δώσει ικανότητα για ριμπάουντ αλλά και για ένα κάρφωμα. Η δύναμη είναι απαραίτητο στοιχεί για τον πάουερ φόργουορντ καθώς είναι αναγκασμένος να διεκδικεί συνεχώς τη μπάλα. Ως φόργουοντ ονομάζεται ο αθλητής του μπάσκετ που μπορεί να αγωνιστεί τόσο στη θέση του σμόλ φόργουορντ,όσο και σε αυτή του πάουερ φόργουορντ.

Συνήθως ένας πάουερ φόργουορντ έχει ύψος από 2,03 έως 2,08 μέτρα.

Πάουερ φόργουορντ που άφησαν εποχή στο παγκόσμιο μπάσκετ είναι ο Καρλ Μαλόουν,ο Ντένις Ρόντμαν,ο Τσάρλς Μπάρκλεϊ,στην Ευρώπη ο Ντιρκ Νοβίτσκι και στην Ελλάδα ο Αντώνης Φώτσης.

Οι θέσεις παικτών της ομάδας μπάσκετ - Σμολ φόργουορντ

Σμολ φόργουορντ

Σμολ φόργουορντ (small forward) ονομάζεται ο αθλητής που αγωνίζεται σε μια από τις 5 παραδοσιακές θέσεις στην ομάδα μπάσκετ.

Σκοπός του σμολ φόργουορντ είναι να σκοράρει αλλά και να δίνει βοήθειες στα ριμπάουντ και στην άμυνα. Σε περίπτωση που ο σμολ φόργουορντμπορεί να αγωνιστεί και ως πάουερ φόργουορντ, τότε αναφέρεται ωςφόργουορντ.

Ενας σμολ φόργουορντ συνήθως έχει ανάστημα από 2,00 έως 2,05 μέτρα και διαθέτει δυνατό σώμα αλλά και σχετικά ευέλικτο.

Σμολ φόργουορντ που άφησαν εποχή στο παγκόσμιο μπάσκετ είναι ο Λάρι Μπερντ, ο Ντομινίκ Ουίλκινς, ο Σκότι Πίπεν στην Ευρώπη ο Πρέντραγκ Στογιάκοβιτς και στην Ελλάδα ο Φάνης Χριστοδούλου.

Η αποτελεσματικότητα των ειδών σουτ στην Καλαθοσφαίριση

Εισαγωγή
Η σημασία του σουτ στην καλαθοσφαίριση αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης για πολλές δεκαετίες. Πολλοί προπονητές (Αναστασιάδης, 1984; Τσίτσκαρης και Χ''αθανασίου, 1992; Zeravitca και Pavlovic, 1990) υποστηρίζουν ότι το σουτ είναι το κυριότερο και το πιο ευχάριστο και πολύτιμο από τα θεμελιώδη στοιχεία του μπάσκετ. Όταν θέλουμε να μάθουμε για ένα παιγνίδι το πρώτο πράγμα που ρωτάμε είναι το σκορ και για την απόδοση κάποιου παίκτη, οι πόντοι που πέτυχε.
Ψάχνοντας το καλό σουτ. Το ποσοστιαίο σουτ διαφέρει σε κάθε παίκτη. Ο προπονητής πρέπει να διαχωρίσει. Εάν μετά από μία ή δύο πάσες το σουτ υπάρχει μη διστάσεις. Εάν όμως χρειάζονται 6-7-8 πάσες για να βρούμε το καλό σουτ πρέπει να είμαστε έτοιμοι να κάνουμε αυτές τις πάσες. Θα αναπτύξουμε υπομονή και ευστάθεια. Διαθέτουμε σημαντική ώρα της προπόνησης για να βοηθήσουμε τους παίκτες να συνειδητοποιήσουν τι κάνει η άμυνα. Η άμυνα λέει πάντα πως θα κόψουμε προς το καλάθι και προσπαθούμε να δώσουμε στον παίκτη μια εκλογή κινήσεων σύμφωνα με την άμυνα που θα μας παίξουν. Πρέπει να διδαχθούν τέσσερα σημαντικά πράγματα: 1) επιλογή του σουτ, 2) χειρισμός της μπάλας, 3) ικανότητα του να παίξεις χωρίς τη μπάλα και 4) μαθαίνοντας να δημιουργούμε διαδρόμους προς το καλάθι (Knight, 1985).
Σύμφωνα με τον Nelson (1989), στόχος κάθε ομάδας πρέπει να είναι πάντα η επιδίωξη ενός "καλού σουτ". Καλό σουτ σημαίνει ότι η εκτέλεση έγινε κάτω από τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις και ότι πραγματοποιήθηκε από τον κατάλληλο για την περίσταση παίκτη. Για να επιτύχουμε υψηλά ποσοστά ευστοχίας θα πρέπει να δίνουμε έμφαση σε τέσσερα σημεία: 1) επιδιώκουμε η μπάλα να πάει κοντά στο καλάθι πριν επιδιώξουμε σουτ από την περιφέρεια, 2) μετά την πάσα ο πασέρ κόβει στο καλάθι, 3) τα εξωτερικά σουτ γίνονται από τους καλούς σουτέρ και 4) κάνουμε όσο το δυνατόν περισσότερα μπασίματα.
Κατά μέσο όρο μία ομάδα καλαθοσφαίρισης πετυχαίνει 15 με 20 πόντους σε κάθε παιχνίδι από την γραμμή των φάουλ. Αριθμός που αντιπροσωπεύει περίπου το 20 % των συνολικών πόντων που πετυχαίνει. Από τότε που η ελεύθερη βολή είναι σχετικά απλή τεχνική που μπορεί άνετα να εκτελεστεί, πρέπει να αναρωτηθείτε γιατί τόσοι πολλοί παίκτες σουτάρουν κατά μέσο όρο όχι περισσότερο από το 50 με 60% στις βολές (Lidor, 1994). Μετά από στατιστική μελέτη 316 αγώνων της Division I του NCAA, ο Pim (1986) έβγαλε το συμπέρασμα ότι οι ομάδες που σούταραν τις περισσότερες ελεύθερες βολές κέρδισαν το 71.53% των παιχνιδιών και οι Kozar, Vaugh, Whitfield, Lord & Dye (1994) σε 490 αγώνες της Division I του NCAA παρατήρησαν ότι στα τελευταία 5΄ σημειώνεται περίπου το 35% των πόντων από ελεύθερες βολές.
Σύμφωνα με τους Zeravitca και Pavlovic (1990), το σουτ γίνεται πάντα όταν υπάρχει προοπτική να μπει καλάθι και όταν ο συμπαίκτης βρίσκεται στην καλύτερη δυνατή θέση. Υπάρχει ένας άγραφος κανόνας, ο οποίος πρέπει να γίνεται σεβαστός: ευκολότερα και πιο σίγουρα πετυχαίνουμε πόντους όταν είμαστε κάτω από το καλάθι. Το σουτ από μεγαλύτερη απόσταση ποτέ δεν πρέπει να αποφασίζεται, εάν προηγουμένως δεν εξαντληθούν όλες οι δυνατότητες να βρεθεί η μπάλα κάτω από το καλάθι. Όταν αυτό δεν είναι δυνατό, εξαιτίας πιεστικής άμυνας, τότε οι παίκτες αποφασίζουν για σουτ και από τη μέση ή ακόμη και από μεγαλύτερη απόσταση. Από το 1984 που καθιερώθηκε από την FIBA το σουτ τριών πόντων μέχρι το 1993 έχει αυξηθεί στα Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα Εθνικών ομάδων τόσο ο αριθμός τους (4.24 - 6.05 ανά παιχνίδι) όσο και τα ποσοστά ευστοχίας (38% - 43%) (Schmidt & Clausmeyer,1995). Επίσης, βρήκαν ότι δεν υπήρχαν σημαντικές ποσοστιαίες διαφορές στα τρίποντα στα γκρουπ των ομάδων που κατατάχθηκαν στις θέσεις από 1-4 και 5-8, εκτός του Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος του 1989 που φυσικά καλύτερα ποσοστά είχαν οι ομάδες που κατατάχθηκαν στις θέσεις από 1-4. Τα τρίποντα οδηγούν σε υψηλότερο σκοράρισμα, βοηθούν την ομάδα που είναι πίσω στο σκορ να επανέλθει στο παιχνίδι, και ανεβάζουν την ψυχολογία των παικτών (Mikes,1988).
Ο Van Gundy, (1993) αναφέρει ότι: "δεν μου αρέσει ο κανόνας του τρίποντου. Πηγαίνει κόντρα σε μία από τις βασικές αρχές του παιχνιδιού δηλαδή να πηγαίνει η μπάλα μέσα, όσο το δυνατόν πιο κοντά στο καλάθι πριν γίνει το σουτ. Ωστόσο, ο κανόνας του τρίποντου είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό ένα μέρος του παιχνιδιού και αφιερώνω πολύ μεγάλο χρόνο στο πως να τον εκμεταλλευτούμε όσο το δυνατόν καλύτερα. Μετά από 7 περιόδους, είμαστε πεπεισμένοι ότι μία από τις καλύτερες περιοχές για το τρίποντο είναι από το μπροστινό μέρος του γηπέδου".
Το γήπεδο χωρίζεται κατά τον Mikes, (1987) σε lay up περιοχή, middle range, top of key, left corner, left baseline, left wing, right corner, right baseline, right wing και back court. Ο Γαλάνης, (1997) στα στατιστικά της Α1 του Ελληνικού Πρωταθλήματος καταγράφει τα σουτ εντός παιδιάς στην αριστερή, κεντρική και δεξιά περιοχή. Οι Hagedorn, Veenhof, Zindel και Kruger, (1991) πρότειναν 10 θέσεις για προπόνηση και αξιολόγηση των σουτέρ που ήταν 3 θέσεις εκτός της γραμμής των 3 πόντων, 2 θέσεις εντός και 5 θέσεις Center (4 θέσεις εκτός της περιοχής των 3΄΄ και μία εντός. Οι Miller και Bartelett, (1993) χώρισαν την περιοχή στις αποστάσεις κοντινή, μεσαία και μακρινή και ανέλυσαν σε 3 ομάδες των 5 σουτέρ η κάθε μία διάφορα κινητικά χαρακτηριστικά του jump shot όπως η ταχύτητα της μπάλας, οι γωνίες αγκώνων και γονάτων και η αλτικότητα των σουτέρ στα jump shot από διαφορετικές αποστάσεις
Η λεπτομερής καταγραφή των τεχνικοτακτικών στοιχείων των ομάδων και η ανάλυση της επίδρασης των παραπάνω στοιχείων στο αποτέλεσμα των αγώνων σχηματίζουν τα χαρακτηριστικά και τις τάσεις του τρόπου παιχνιδιού των ομάδων και τα κοινά στοιχεία τους χαρακτηρίζουν το στυλ παιχνιδιού. Σκοπός της εργασίας αυτής ήταν η καταγραφή και ανάλυση, σε ένα σύνολο αγώνων Καλαθοσφαίρισης, των ειδών σουτ που πραγματοποιούνται καθώς και η αποτελεσματικότητά τους και οι θέσεις εκτέλεσής τους, ώστε ο προπονητής να έχει σαφέστερη εικόνα των σουτ που οδηγούν στη νίκη ή στην ήττα.

Παραβάσεις του Μπάσκετ

Υπεύθυνοι για τις παραβάσεις είναι οι 3 διαιτητές. Βασικότερες παραβάσεις στο μπάσκετ είναι: το φάουλ, που είναι η βίαιη παρενόχληση ενός παίκτη από κάποιον αντίπαλό του, με τρόπο που διαφεύγει από τα αθλητικά πλαίσια. Ο αμυνόμενος μπορεί να παρεμποδίσει τον επιτιθέμενο χρησιμοποιώντας μόνο τον κορμό του. Ο αθλητής που κάνει 5 φάουλ σε έναν αγώνα, αποβάλλεται από αυτόν και δεν μπορεί να επανέλθει στο γήπεδο (στα 6 φάουλ είναι η αποβολή στο NBA). Τα βήματα συμβαίνουν όταν ένας παίκτης κάνει περισσότερα από 2 βήματα κρατώντας την μπάλα, χωρίς να κάνει ντρίμπλα ή όταν κουνήσει τα πόδια του αφού έχει σταματήσει κρατώντας την μπάλα με τα δύο χέρια. Σε περίπτωση άσχημης (υβριστικής, βίαιης κλπ.) συμπεριφοράς αθλητή ή προπονητή, ο διαιτητής έχει δικαίωμα να τον τιμωρήσει με τεχνική ποινή, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις υπάρχει η τιμωρία ντισκαλιφιέ που ισοδυναμεί με αποβολή του παίκτη από τον αγώνα.

Κανόνες του Μπάσκετ

Η καλαθοσφαίριση (αγγλ. basketball, μπάσκετ-μπολ) ή πιο συχνά μπάσκετ, είναι ένα ομαδικό άθλημα. Εμπνευστής και δημιουργός του ήταν ο Καναδός, καθηγητής φυσικής αγωγής στο Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης των ΗΠΑ, Τζέιμς Α. Νέισμιθ. Ημερομηνία δημιουργίας - γέννησης του αθλήματος έχει καταγραφεί η 15 Δεκεμβρίου 1891.
Παίζεται με δύο ομάδες των πέντε ατόμων σε ένα (συνήθως κλειστό, που στο έδαφός του έχει παρκέ) γήπεδο με δύο αντικριστά καλάθια. Οι παίκτες επιτρέπεται να ακουμπήσουν την μπάλα μόνο με τα χέρια (ωστόσο δε συνιστά παράβαση εάν αυτή ακουμπήσει και οποιοδήποτε άλλο μέρος του σώματος, εκτός από τα πόδια). Σκοπός των ομάδων είναι να βάλουν με σουτ την μπάλα μέσα από το καλάθι όσο το δυνατόν περισσότερες φορές στα 40 λεπτά του αγώνα (τέσσερα δεκάλεπτα - στο NBA ο αγώνας διαρκεί 48 λεπτά). Η ομάδα που θα πετύχει περισσότερους πόντους είναι η νικήτρια. Εάν ο αγώνας λήξει ισόπαλος, οι δύο ομάδες συνεχίζουν σε πεντάλεπτη παράταση κ.ο.κ. Κάθε ομάδα έχει 5 παίκτες ανά πάσα στιγμή μέσα στο γήπεδο, ενώ κατά τη διάρκεια ενός αγώνα μπορεί να χρησιμοποιήσει άλλους 7 παίκτες (που βρίσκονται στον πάγκο), πραγματοποιώντας αλλαγές. Ανάλογα με το ποια ομάδα κατέχει την μπάλα, οι παίκτες παίζουν αμυντικά ή επιθετικά. Ο συνολικός χρόνος της επίθεσης μιας ομάδας διαρκεί 24 δευτερόλεπτα. Δεν επιτρέπεται να τρέχει κάποιος κρατώντας την μπάλα: πρέπει ή να κάνει συγχρόνως ντρίμπλα ή να σταματήσει και να δώσει πάσα.
Κάθε αγώνας διαρκεί 4 περιόδους ίσης διάρκειας. Ανάμεσα στην 1η και τη 2η, καθώς και ανάμεσα στην 3η και την 4η, μεσολαβεί διάλειμμα 2 λεπτών. Ανάμεσα στην 2η και την 3η, υπάρχει διάλειμμα 15 λεπτών, το λεγόμενο ημίχρονο. Κάθε προπονητής έχει το δικαίωμα να καλέσει τους παίκτες του στον πάγκο για να τους δώσει οδηγίες, δύο φορές σε κάθε περίοδο. Αυτό λέγεται time-out και κατά τη διάρκειά του ο αγώνας διακόπτεται για 1 λεπτό, ενώ οι παίκτες συγκεντρώνονται στους πάγκους.
Στο παρκέ υπάρχει η γραμμή του τριπόντου (στα 6.25 μέτρα στην Ευρώπη, 7.25 στο NBA) που ορίζει την αξία κάθε σουτ. Οι αθλητές μπορούν να σκοράρουν για 2 πόντους (μέσα από τη γραμμή) ή για 3 (έξω από αυτήν, εφόσον δεν την πατούν). Για 1 πόντο μετράει η βολή, την οποία σουτάρουν οι παίκτες, κατόπιν υποδείξεως των διαιτητών (ενώ ο χρόνος έχει διακοπεί) μετά από φάουλ ή τεχνική ποινή (βλ. παρακάτω).

Η Ιστορία του Μπάσκετ

Το χρονικό της διάδοσης του αθλήματος

Κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το μπάσκετ προέρχεται άμεσα ή έμμεσα από κάποια παιχνίδια όπως το "ποκ-τα-ποκ" των Ίνκας ή το πολύ μεταγενέστερο "ολαμαλίτζλι" των Ατζέκων στη χερσόνησο του Γιουκατάν. Υπάρχουν μάλιστα και σχετικές απεικονίσεις σε αρχαιολογικά ευρήματα.
Το μπάσκετ όμως είναι ένα παιχνίδι που εφευρέθηκε. Ακόμα και αν η ιδέα ήταν παλαιότερη του 1891, σίγουρα μέχρι το σωτήριο εκείνο έτος δεν είχε απομείνει κανένα ίχνος από τις αθλοπαιδιές των λαών της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής.
Το χειμώνα του 1891, ο Δρ. Λούθερ Γκούλικ, διευθυντής του τμήματος φυσικής αγωγής στο μετέπειτα Σπρίνκφιλντ Κόλετζ της Μασαχουσέτης (που τότε αποτελούσε παρακλάδι της Y.M.C.A., ελληνιστί Χ.Α.Ν.), παρατήρησε ότι οι φοιτητές δεν έδειχναν τον απαιτούμενο ζήλο στο μάθημα της γυμναστικής, επειδή προφανώς είχαν βαρεθεί. Τους χειμώνες η αθλητική εκπαίδευση των μαθητών γινόταν υποχρεωτικά στο κλειστό γυμναστήριο της σχολής, με αποτέλεσμα οι συνηθισμένοι στο ράγκμπι αγγλοσάξονες να ζητάνε κάτι πιο συναρπαστικό από το καθιερωμένο "πρόταση - διάσταση - ανάταση - επίκυψη).
Την ίδια εποχή ένας καναδός πάστορας ονόματι Τζέιμς Νέισμιθ εργαζόταν ως γυμναστής στο σχολείο. Ο Δρ. Νέισμιθ υπήρξε πολύ καλός παίκτης του ράγκμπι στα νιάτα του, ενώ ήταν της φυσικής ζωής και κάθε λογής αθλητικής δραστηριότητας. Αμέσως κατανόησε τον προβληματισμό του διευθυντή του, αφού και ο ίδιος είχε αντιληφθεί την απέχθεια των μαθητών του προς την ανούσια γυμναστική. Στρώθηκε λοιπόν στην δουλειά, έστυψε το μυαλό του και …. "εγένετο καλαθοσφαίριση". Το πώς και το γιατί αποφάσισε ο Νέισμιθ να δώσει στο παιχνίδι του αυτή την μορφή, είναι κάτι που μόνο ο ίδιος ξέρει. Εμείς μόνο να τον ευχαριστήσουμε μπορούμε. Όταν πάντως είχε κατασταλάξει, διατύπωσε τους πέντε βασικούς κανονισμούς της "εφεύρεσής" του.

1. Η μπάλα θα είναι στρογγυλή, μεγάλου μεγέθους και θα παίζεται με τις παλάμες και τα δάκτυλα των χεριών.
2. Απαγορεύεται το περπάτημα με την μπάλα στα χέρια.
3. Απαγορεύεται οποιαδήποτε σωματική επαφή.
4. Οι αλλαγές επιτρέπονται καθ' όλη τη διάρκεια του αγώνα.
5. Το "τέρμα" θα βρίσκεται σε κάποιο ύψος απ' το έδαφος μ το επίπεδό του οριζόντια.

Ένας μαθητής του Νέισμιθ και από τους πρώτους παίκτες του μπάσκετ - μπολ, ο Φράνκ Μάχαν, είναι ο "νονός" του παιχνιδιού. Κάποια στιγμή ρίχθηκε η ιδέα να ονομασθεί "Νέισμιθ - μπολ", αλλά ο σεμνός Καναδός αρνήθηκε. Βέβαια σημαντικό ρόλο στα "βαπτίσια" έπαιξε και η επιλογή δύο καλαθιών από … ροδάκινα που χρησιμοποιήθηκαν ως τέρματα. Μέχρι εδώ τα γεγονότα και οι αιτίες τους κινούνται στο χώρο του "μύθου". Από το 1892 και μετά υπάρχουν τα πρώτα "γραπτά μνημεία".

Ξετυλίγουμε το κουβάρι της ιστορίας.

1892 : Στις αρχές εκείνου χρόνου, το φοιτητικό περιοδικό "Τρίγωνο" του κολλεγίου δημοσιεύει τους κανονισμούς μπάσκετ -μπολ, οι οποίοι στο μεταξύ είχαν γίνει, από πέντε, δεκατρείς. Στις 11 Μαρτίου του ιδίου έτους παίχθηκε ο πρώτος επίσημος αγώνας της ιστορίας, και η ομάδα των μαθητών του Σπρίνκφιλντ κερδίζει με σκόρ 5 - 1 εκείνη των καθηγητών.
1893 : Κατασκευάζονται τα πρώτα μεταλλικά στεφάνια με δίχτυ που συγκρατεί την μπάλα. Πρέπει να σημειωθεί ότι τα πρώτα διχτάκια ήταν "κλειστά", και ύστερα από κάθε καλάθι οι παίκτες χρησιμοποιούσαν σκάλα για να "απελευθερώσουν" την μπάλα.
1895 : Πολύ σημαντική χρονιά για την εξέλιξη του αθλήματος. Εμφανίζεται η γραμμή των ελευθέρων βολών σε απόσταση 4,5 μέτρων από το καλάθι. Ταυτόχρονα αρχίζει η τοποθέτηση ταμπλό πίσω από το καλάθι. Αυτό κρίθηκε απαραίτητο γιατί οι θεατές συχνά - πυκνά "έκρυβαν" την μπάλα και καθυστερούσαν την εξέλιξη του αγώνα.
1896 : Καθορίσθηκε η "αξία" των εύστοχων προσπαθειών. Το καλάθι εντός παιδιάς θα μετράει για δύο πόντους (από τρεις που ήταν μέχρι τότε), ενώ η εύστοχη βολή για ένα πόντο (επίσης από τρεις).
1897 : Ο αριθμός των παικτών περιορίζεται επίσημα σε πέντε.
1898 : Δημιουργείται στις ΗΠΑ η πρώτη επαγγελματική ομοσπονδία, η NBL (National Basketball League), με έξι ομάδες στο δυναμικό της. Εμπνευστής της λίγκας ήταν ο Γουίλιαμ Σέφερ και οι ομάδες προέρχονταν απ' την περιοχή της Φιλαντέλφεια (τέσσερις) και της Νέας Υόρκης (δύο). Το NBL έζησε μόνο πέντε χρόνια πριν διαλυθεί το 1903. Από τότε και μέχρι την δημιουργία του ΝΒΑ, το 1946 - 47, πολλές επαγγελματικές ενώσεις εμφανίσθηκαν και εξαφανίσθηκαν. Ακόμη και το NBL "ξανάνιωσε" και ανταγωνίσθηκε το ΝΒΑ στα πρώτα χρόνια του.

Τα πρώτα επαγγελματικά χρόνια μπορούν να χαρακτηρισθούν ηρωικά. Οι παίκτες χρειάζονταν τις αμοιβές τους για να πληρώνουν το .. νοίκι στα γήπεδα που αγωνίζονταν. Μετακινούνταν με λεωφορεία και φερρυμπόουτ , ενώ έμεναν σε άθλια πανδοχεία. Οι καλοί παίχτες έπαιζαν σε πολλές ομάδες ταυτόχρονα, ανάλογα με τις προσφορές. Οι μισθοί τους ανά αγώνα κυμαινόταν από 10 έως 25 δολλάρια. Το παιχνίδι είχε γίνει υπέρμετρα σκληρό, αφού οι κανόνες των επαγγελματικών αγώνων δεν είχαν όριο φάουλ. Φυσικά το κοινό παραληρούσε αφού είναι γνωστό το καλό γούστο των Αμερικανών ….

1901 : Καθιερώνεται ένας απαράδεκτος κανονισμός. Απαγορεύεται στον ντριπλέρ να σουτάρει!! Σημειώνουμε ότι δεν υπήρχε ο περιορισμός διπλής (ή τριπλής ή πολλαπλής) ντρίπλας. Ο γελοίος κανονισμός κράτησε μόνο 8 χρόνια, ως το 1909, οπότε απαγορεύτηκε και η διπλή ντρίπλα.
1914 : "Κόβεται" και επίσημα το διχτάκι και έτσι η σκάλα καταργείται.
1915 : Γίνεται η πρώτη ενοποίηση των κανονισμών αφού η YMCA και τα κολλέγια τα "βρίσκουν". Οι επαγγελματίες συνεχίζουν να έχουν το δικό τους …. Χαβά.
1917 : Η Χ.Α.Ν Θεσσαλονίκης και το μέλος της Μάικλ Στεργιάδης (ομογενής εξ Αμερικής φέρνουν το μπάσκετ στην Ελλάδα. Την ίδια χρονιά το μπάσκετ έχει περάσει στην Ευρώπη. Ο καθηγητής Ραιντάουτ μεταφέρει με τις "ευλογίες" του Σπρίνκφιλντ Κόλετζ το νέο παιχνίδι στη Γηραιά Ήπειρο. Το πανεπιστήμιο Φολί Μπερζερασάν αποτελεί το λίκνο της ευρωπαϊκής καλαθοσφαίρισης. Η παριζιάνικη ΧΑΝ διοργανώνει τον πρώτο αγώνα στην Μονμάρτη.
1920 : Οι πρώτοι επίσημοι αγώνες επί Ελληνικού εδάφους. Ήταν η εποχή της "Μεγάλης ιδέας" και η Σμύρνη "βλέπει" το πρώτο τουρνουά. Συμμετέχουν δυο στρατιωτικές ομάδες και τρςείς σύλλογοι, με τελικό νικητή τον Πανιώνιο.
1921 : Το μπάσκετ εισβάλλει στην Αθήνα. Ο Παναθηναϊκός με ηγέτη το θρυλικό Απόστολο Νικολαϊδη κατακτά τον τίτλο στο πρώτο τουρνουά.

Την ίδια εποχή έχουμε δύο σημαντικές αλλαγές στους κανονισμούς. Οι παίκτες που αντικαθίστανται μπορούν να ξαναμπούν στο παιχνίδι, πράγμα που ως τότε απαγορεύονταν. Ταυτόχρονα το ταμπλό απομακρύνεται απ' την τελική γραμμή του γηπέδου και "μπαίνει" προς τα μέσα. Ο λόγος: αποφυγή τραυματισμών, αφού εκείνη την εποχή οι τοίχοι βρίσκονταν ουσιαστικά πάνω στις γραμμές του αγωνιστικού χώρου.

1922 : Τα "βήματα" παύουν να θεωρούνται φάουλ. Έτσι η ομάδα που υποπίπτει σε αυτά απλά χάνει την κατοχή της μπάλας. Είναι η πρώτη σαφής διάκριση μεταξύ "παραβάσεων" και "σφαλμάτων".
1924 : Οι ελεύθερες βολές παύουν να εκτελούνται από τον "ειδικό" της ομάδας. Ο παίκτης που κερδίζει το φάουλ πηγαίνει στη γραμμή και καθαρίζει … για πάρτη του.

Στην Θεσσαλονίκη, η ΧΑΝΘ διοργανώνει με τις ευλογίες του ΣΕΓΑΣ το πρώτο επίσημο τοπικό πρωτάθλημα. Συμμετείχαν οι: ΧΑΝΘ, ΒΑΟ, ΑΡΗΣ, ΗΡΑΚΛΗΣ, ΔΟΜΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΜΑΚΑΜΠΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΑΚΟΑΧ.

1927 : Δημιουργούνται οι Χάρλεμ Γκομπτρούτερς.
1928 : Σφυρίζεται για πρώτη φορά επιθετικό φάουλ σε ντριπλέρ

Ανακηρύσσεται ο πρώτος πρωταθλητής Ελλάδας.
Στη Θεσσαλονίκη συγκρούονται οι κορυφαίοι των τοπικών πρωταθλημάτων Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Νικητής ο Ηρακλής. Ακολουθούν οι, ΒΑΟ, ΑΡΗΣ, ΝΗΑΡΣΤ ΗΣΤ, ΑΕΚ. Οι "βόρειοι" κυριαρχούν.

1932 : Γεννιέται η F.I.B.A. O διορατικός Ουαλός Ουίλιαμ Τζόουνς παίρνει πρωτοβουλία και συγκεντρώνει στη Γενεύη 13 εκπροσώπους από 7 χώρες (Ελλάδα, Ιταλία, Λιθουανία, Ελβετία, Ρουμανία, Τσεχοσλοβακία και Πορτογαλία). Πρώτος πρόεδρος εκλέγεται ο Ελβετός Μπούαρντ. Ισχυρός άνδρας πάντως και παρέμεινε για 40 περίπου χρόνια ο Τζόουνς.
1933 : Εισάγεται ο κανονισμός των 10 δευτερολέπτων.
1935 : Πραγματοποιείται στην Γενεύη το πρώτο Ευρωμπάσκετ με θριαμβεύτρια τη Λεττονία. Το μπάσκετ - μπολ γίνεται ολυμπιακό άθλημα. Στο Βερολίνο της ναζιστικής εποχής οι ΗΠΑ νικούν στον τελικό τον Καναδά και ο Νέισμιθ απονέμει τα μετάλλια. Η δικαίωση ήρθε τρία μόλις χρόνια πριν τον θάνατό του (1939). Πρώτο διεθνές παιχνίδι για την Ελλάδα. Στις 25 Ιουνίου στην Πόλη: Τουρκία - Ελλάδα 49 - 12. Την ίδια χρονιά καθιερώνεται ο κανονισμός των τριών δευτερολέπτων. Στην αρχή ο περιοριστικός χώρος της ρακέτας ήταν αρκετά μικρός, αλλά αργότερα "μεγάλωσε" δύο φορές πριν πάρει τις τελικές διαστάσεις του. Αιτία η παρουσία δύο κυρίαρχών σέντερ, του Τζορτζ Μάικαν και του Ουίλτ Τσάμπερλεν, των οποίων η δράση - δικτατορία έπρεπε να περιορισθεί.
1938 : Καταργείται επιτέλους το τζάμπολ μετά την επίτευξη καλαθιού. Το παιχνίδι αλλάζει μορφή αφού γίνεται σαφώς γρηγορότερο.
1939 : Πραγματοποιείται το πρώτο τουρνουά του NCAA με 8 ομάδες και νικητή το κολλέγιο του Όρεγκον. Ήδη απ' τον προηγούμενο χρόνο είχε καθιερωθεί το τουρνουά του Ν.Ι.Τ (National Invitation Tournamaent) που για 15 χρόνια θεωρείτο καλύτερο του NCAA, αφού τα τελικά γινόταν στο Μάντισον Σκουέαρ Γκάρντεν. Στην Ελλάδα ο ΣΕΓΑΣ εκδίδει για πρώτη φορά τον επίσημο κανονισμό του πρωταθλήματος.
1945 : Απαγορεύεται στην Αμερική η Παρέμβαση στην τροχιά της μπάλας από αμυνόμενο. Η FIBA υιοθετεί τον κανονισμό το 1952.
1946 - 47 : Ιδρύεται το ΝΒΑ με πρώτους πρωταθλητές τους Φιλαντέλφεια Γουόριορς.
1949 : Επιτρέπεται για πρώτη φορά στους προπονητές να επικοινωνούν με την ομάδα κατά την διάρκεια του τάιμ - άουτ!!!
1950 : Πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα ανδρών με νικήτρια τη διοργανώτρια Αργεντινή.
1954 : Περιορίζεται σε 24 δευτερόλεπτα ο χρόνος της επίθεσης στο ΝΒΑ. Η FIBA ορίζει χρόνο 30'' δύο χρόνια αργότερα.. Τα κολλέγια κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου και μόλις το 1985 θεσπίζουν το φράγμα των 45'' που μειώνεται το 1993 σε 35''.
1964 : Πραγματοποιείται το πρώτο πρωτάθλημα Α' Εθνικής κατηγορίας στην Ελλάδα, με νικήτρια την ΑΕΚ.
1967 : Το ΑΒΑ (American Basketball Association) ανταγωνιστική Ένωση του ΝΒΑ, καθιερώνει τη γραμμή των τριών πόντων στα 7,60μ. Πάλι καλά που δεν τη βάλανε στο κέντρο. Το ΝΒΑ ακολουθεί το 1980 και η FIBA το 1984 - 85. Τα κολλέγια πάλι άργησαν απελπιστικά.
1968 : Το NCAA, προσπαθώντας απεγνωσμένα να σταματήσει τα όργια του Λου Άλτσιντορ, χαρακτιρίζει παράνομο το "κάρφωμα". Φυσικά δεν κατάφερε και πολλά, αφού ο μετέπειτα Καρίμ ήταν μια κλάση πάνω απ' όλους τους αντιπάλους του. Οι στενόμυαλοι μετανοούν το 1977. Την ίδια χρονιά η ΑΕΚ γίνεται η πρώτη Ελληνική ομάδα που κερδίζει Ευρωπαϊκό Κύπελλο. Οι Αμερικάνοι "επιδοτούν" με μια επιπλέον βολή παίκτη που δέχεται φάουλ και ταυτόχρονα σκοράρει. Η FIBA "συμπλέει" με καθυστέρηση 8 ετών το 1976. Ταυτόχρονα καθιερώνεται το "μπόνους". Αρχικά απαιτούνται 6 φάουλ ανά περίοδο στο ΝΒΑ. Η FIBA ακολουθεί και το 1973 βάζει το όριο στα 10 φάουλ ανά ημίχρονο για να το μειώσει σε 8 το 1980 και σε 7 το 1984.
1970 : Το Ελληνικό μπάσκετ αυτονομείται από το βόλεϊ και ιδρύεται η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ (ΕΟΚ).
1972 : Οι Αμερικάνοι χάνουν για πρώτη φορά σε Ολυμπιάδα και η Σοβιετική Ένωση κατακτά το χρυσό μετάλλιο.
1976 : Το ΑΒΑ διαλύεται, και τέσσερις απ' τις καλύτερες ομάδες προσχορούν στο ΝΒΑ. Ήταν οι: Ντένβερ Νάγκετς, Νιου Τζέρσεϊ Νετς, Σαν Αντώνιο Σπερς και Ιντιάνα Πέισερς. Καθιερώνεται το Κύπελλο Ελλάδας, με πρώτο νικητή τον Ολυμπιακό.
1979 : Οι Λάρι Μπέρντ και Μάτζικ Τζόνσον συγκρούονται για πρώτη φορά στον τελικό του τουρνουά του NCAA που έγινε στο Σολτ Λέικ της Γιούτα. Μια κόντρα που είχε νικητή το Μίτσιγκαν Στέιτ του Μάτζικ, και που διατηρήθηκε για περισσότερο από μια δεκαετία, προσελκύοντας χιλιάδες νέους οπαδούς στο σχεδόν βαλτωμένο ΝΒΑ του τέλους της δεκαετίας του 70. Ο Νίκος Γκάλης (ευτυχώς) έρχεται στην Ελλάδα..
1980 : Το ΝΒΑ αποφασίζει να εφοδιάσει τα γήπεδα του με ελαστικά στεφάνια, αφού ο θηριώδης σέντερ των Φιλαντέλφεια Σίξερ Ντάριλ Ντόκινς (που αυτοαποκαλείτο "Σοκολατένιος Κεραυνός") πραγματοποίησε διπλή επιδρομή διαλύοντας δύο ταμπλό μέσα σε 22 μέρες της σεζόν 1979-80. Τα κατορθώματα του Ντόκινς ξεπέρασε ο σύγχρονος Σακίλ Ο' Νηλ, ο οποίος, αφού τα στεφάνια δε σπάνε πια, "κατέβασε" μια φορά το ταμπλό και άλλη μια ολόκληρη μπασκέτα!!
1983 : Στη Ναντ της Γαλλίας, η Ιταλία γίνεται η πρώτη δυτικοευρωπαϊκή χώρα που κερδίζει το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ανδρών.
1984 : Καθιερώνεται από τη FIBA ο αμφιλεγόμενος κανονισμός των 1+1 βολών. Καταργείται το 1994.
1986 : Οι Μπόστον Σέλτικς κατακτούν τον τελευταίο απ' τους 16 τίτλους της ένδοξης ιστορίας τους. Η Βοστώνη ακόμη περιμένει.
1987 : Η Ελλάδα θριαμβεύει στο Ευρωμπάσκετ της Αθήνας δημιουργώντας μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις όλων των εποχών. Διοργανώνεται το πρώτο Mc Donald's Open στο Μιλγουόκι των ΗΠΑ. Συμμετέχουν οι τοπικοί Μπακς, η ιταλική Τρέισερ Μιλάνο και η Εθνική Ομάδα της Σοβιετικής Ένωσης.
1988 : Το ΝΒΑ καθιερώνει τους τρεις διαιτητές στο παιχνίδι, αφού οι παίκτες ανακάλυπταν όλο και νέους τρόπους για να κερδίζουν αθέμιτα πλεονεκτήματα με χτυπήματα "κάτω από τη ζώνη".
1989 : Οι Ανατολικοί εισβάλλουν Στο ΝΒΑ. Ακολουθώντας το παράδειγμα των Γκούτσκοφ (Βουλγαρία - Φοίνιξ Σανς) και Μαρτίν (Ισπανία - Πόρτλαντ Τρεϊλμπλέιζερς) και σχεδόν ταυτόχρονα με τους "κολλεγιοθρεμμένους" Σρεμπφ και Σμιτς, πέντε από τα μεγαλύτερα ονόματα του ευρωπαϊκού μπάσκετ μπαίνουν στο ΝΒΑ. Ο Βλάντε Ντίβατς τα καταφέρνει μια χαρά στους Λέικερς. Το ίδιο και ο Σαρούνας Μαρτσουλιόνις στη διαδρομή Γκόλτεν Στέιτ - Σακραμέντο - Σιάλτ. Ο Σάσα Βολκόφ άντεξε μόνο 3 χρόνια στους Χοκς, ενώ ο Ζάρκο Πάσπαλιε έφυγε άρον - άρον από το Σαν Αντώνιο, για την ευρωπαϊκή και οικεία σ' εμάς περιπέτειά του. Πιο άτυχος απ' όλους ήταν ο Ντράζεν Πέτροβιτς που, ύστερα από ένα άσχημο ξεκίνημα στο Πόρτλαντ, έγινε το αστέρι των Νιου Τζέρσεϊ Νετς. Το καλοκαίρι του 93 και ενώ ετοιμαζόταν να επιστρέψει θριαμβευτής στην Ευρώπη, χάθηκε στην Autobahn A9… Ο δρόμος πάντως για τους ευρωπαίους είχε ανοίξει.
1990 : Η FIBA αλλάζει κανονισμούς.
- Οι παίκτες πρέπει να παίρνουν την μπάλα απ' τους διαιτητές για την επαναφορά.
- Οι ομάδες δεν έχουν πια δικαίωμα επιλογής μεταξύ "απ' έξω" και "1+1"
1991 : Γιορτάζονται με επίκεντρο την Αθήνα τα 100 χρόνια του μπάσκετ. Εμφανίζεται για τελευταία φορά η ενιαία Γιουγκοσλαβία. Ίσως η μόνη ομάδα που θα μπορούσε να σταθεί αξιοπρεπώς απέναντι στην Ντριμ - Τιμ. Θέλετε μερικά ονόματα; Βλάντε Ντίβατς, Ντίνο Ράντζα, Ντράζεν Πέτροβιτς, Τόνι Κούκοτς, Ζάρκο Πάσπαλι, Στόγιαν Βράνκοβιτς, Σάσα Νταλίνοβιτς. Όλοι με θητεία στο ΝΒΑ. Και ακόμη: Αλεξάντερ Τζόρτζεβιτς, Βέλιμιρ Περάσοβιτς, Ζόραν Σάβιτς, και τόσοι άλλοι. Ο Μάικλ Τζόρνταν ανακοινώνει ότι είναι φορέας του AIDS. Ο ΠΑΟΚ κυπελλούχος Ευρώπης .
1992 : Εμφάνιση στη Βαρκελώνη της ανυπέρβλητης Ντριμ - τιμ. Η ΕΣΑΚ αναλαμβάνει τη διοργάνωση του Ελληνικού Πρωταθλήματος.
1993 : Διοργανώνεται για πρώτη φορά στην Αθήνα το Φάϊναλ - φορ του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος. Δυστυχώς Ο ΠΑΟΚ αποτυγχάνει. Ο Άρης Κυπελλούχος Ευρώπης.
1994 : Δύο ελληνικές Ομάδες συγκρούονται για πρώτη φορά στο φάιναλ - φορ του Τελ Αβίβ. Το σκηνικό επαναλαμβάνεται και την επόμενη χρονιά με Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό παρόντες στην Σαραγόσα. Ο ΠΑΟΚ κατακτά το κύπελλο Κόρατς. Επιτρέπεται το "alley hoop" στις διοργανώσεις της FIBA.
1995 : Πραγματοποιείται το πρώτο φάιναλ - φορ του Ελληνικού Κυπέλλου. Το UCLA κατακτά τον τίτλο του NCAA για πρώτη φορά μετά από είκοσι χρόνια. Ο Νίκος Γκάλης αποχωρεί. Η μαγική δεκαπενταετία της "βασιλείας" του άλλαξε τη μοίρα του ελληνικού μπάσκετ.
1996 : Ο Μάτζικ επιστρέφει

Το κείμενο που προηγήθηκε είναι μέρος μιας συνολικής δουλειάς του Γιάννη Ανδρέου με τίτλο "ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΤΟΥ ΜΠΑΣΚΕΤ". Η εξαίρετη αυτή περιήγηση στον χώρο του μπάσκετ δημοσιεύτηκε από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΑΥΛΟΣ" το 1996.

Το μπάσκετ απο το Α έως το Ω

Η ορολογία του μπάσκετ όπως και κάθε άλλου αθλήματος περιλαμβάνει τόσο ελληνικούς χαρακτήρες όσο και ξενόγλωσσους (αγγλικούς) όρους και εκφράσεις. Πολλές από αυτές μεταφράζονται κατά λέξη στα ελληνικό, άλλες όχι. Άλλοι πάλι όροι έχουν "μεταφραστεί" για τα καλά (π.χ "βήματα", "καλάθι") με αποτέλεσμα να μην αναφέρονται σε αυτό το κεφάλαιο. Το πρόβλημα με την χρήση των αγγλικών όρων από τους εκφωνητές, είναι ότι συχνά αυτή αγγίζει τα όρια της υπερβολής, με συνέπεια οι τηλεθεατές του αγώνα να μπερδεύονται. Πιο κάτω παραθέτουμε και ερμηνεύουμε τους σημαντικότερους ξενόγλωσσους όρους και εκφράσεις, οι οποίοι ακούγονται στην περιγραφή ενός παιχνιδιού μπάσκετ. Ας σημειωθεί πως δεν περιλαμβάνονται καθαρά τεχνικοί όροι, παρά μόνο ότι χρειάζεται ο μέσος φίλαθλος της καλαθοσφαίρισης.

Airball (Έρμπολ): Ωραία ξεκινήσαμε. Έρμπολ είναι η προσπάθεια για καλάθι κατά την οποία η μπάλα δεν βρίσκει καν στεφάνι.

Alley Hoop (Άλεϊ Χουπ): Η μέχρι πρότινος "απαγορευμένη από την FIBA πάσα πάνω από το ύψος της στεφάνης. Το πρώτο συνθετικό (alley = δρομάκι, σοκάκι)μας προϊδεάζει για την καταγωγή της κάπου από τα ανοικτά γήπεδα της Νέας Υόρκης.

All Around (Ολ Αράουντ): Παίκτης που μπορεί να παίξει όλες τις θέσεις.

All Star (Ολ Στάρ): Επίλεκτος παίκτης.

All star gamme : Αγώνας μεταξύ επίλεκτων ομάδων.

Αll The Way (Ολ Δε Γουέι): Μέχρι τέλους. Αναφέρεται σε πορεία ομάδας, η οποία υπερπηδά όλα τα εμπόδια (αντιπάλους) μέχρι να φτάσει στο ποθητό αποτέλεσμα.

Assist (Ασίστ): Βοηθητική (πάσα). Πάσα που "βγάζει" αυτόν που την δέχεται σε εύκολη θέση για καλάθι. Καταμετράται σε ειδική στατιστική κατηγορία.

Back Door (Μπακ Ντορ): Πίσω πόρτα. Συμπληρώνεται από την λέξη "πάσα" και είναι η περίπτωση όπου ένας παίκτης, εκμεταλλευόμενος τα σκριν των συμπαικτών του, δέχεται μια (ψηλή συνήθως) πάσα πίσω απ' την αντίπαλη άμυνα. Ευτυχώς στο μπάσκετ δεν υπάρχει οφ - σάιντ. Μετρ του είδους το γνωστό αξεπέραστο δίδυμο της δεκαετίας του ΄80. (προσπαθήστε να τους βρείτε).

Base Line (Μπέιζ Λάιν): Βασική γραμμή. Η μικρή εξωτερική γραμμή του γηπέδου. Η "φύλαξή" της απέναντι στις εχθρικές διεισδύσεις αποτελέι κύριο σημείο της αμυντικής τακτικής κάθε ομάδας. Παίρνω την baze line = σχεδόν σίγουρο καλάθι.

Block Out (Μπλοκ Άουτ): Μπλοκάρισμα παίκτη με σωστή χρήση του σώματος. Μια ομάδα που κάνει καλά μπλοκ άουτ έχει εξασφαλισμένα τα ριμπάουντ.

Bonus (Μπόνους): Εξελληνισμένος όρος που σημαίνει χορήγηση 2 ελεύθερων βολών για κάθε φάουλ μετά την συμπλήρωση των 4 ομαδικών ανά περίοδο.

Center (Σέντερ): Κεντρικός, πετάρι.

Coach (Κόουτς): Άμαξα ή Προπονητής. Επιλέξτε τη δεύτερη ερμηνεία. Hent coach = επικεφαλής προπονητής, assistant coach = βοηθός προπονητή.

Coast To Coast (Κόουστ του κόουστ): Από ακτή σε ακτή. Καθαρά αμερικάνικη έκφραση, εμπνευσμένη από τα υπέρ αμερικάνικά ταξίδια με ώτο - στοπ απ' το Βίλατζ στο Σαν Φρανσίσκο. Ο παίκτης παίρνει το ριμπάουντ, διασχίζει το γήπεδο αποφεύγοντας όλους τους αντιπάλους και "εξουθενωμένος απ' τις κακουχίες" βάζει την μπάλα στο καλάθι. Θεαματική φάση που απαιτεί τεχνικές και και ψυχικές αρετές.

Disqualification (Ντισκουαλιφικέισον ή ντισκαλιφιέ γαλλιστί): Αποκλεισμός. Αποβολή παίκτη απ' τον αγώνα .

Double Teaming (Νταμπλ τίμ(ινγκ)): Δύο σε έναν. Ευτυχώς στο μπάσκετ επιτρέπεται, κοινώς παγίδα.

Draft (Ντραφτ): Επιλογή - Κατάταξη. Όχι στον στρατό πια, αλλά στις ομάδες του ΝΒΑ και του CBA. Διεξάγεται κάθε χρόνο και οι ομάδες επιλέγουν παίκτες εκτός πρωταθλημάτων. Η σειρά επιλογής δίνει το δικαίωμα ενίσχυσης στις πιο αδύναμες ομάδες. Αν ο παίκτης δεν επιθυμεί ν' αγωνισθεί στο πρωτάθλημα, μπορεί να παίξει σε ευρωπαϊκή χώρα. Δεν μπορεί όμως να πάει σε άλλη ομάδα του ΝΒΑ χωρίς την συγκατάθεση της ομάδας που του "έκανε ντραφτ".

Dream Team (Ντριμ Τιμ): Ομάδα Όνειρο. Η εθνική ομάδα των ΗΠΑ στην ολυμπιάδα της Βαρκελώνης το 1992. Η χρήση του όρου για οποιανδήποτε άλλη δωδεκάδα παικτών είναι καταχρηστική και αδόκιμη. Για την ιστορία παραθέτουμε τη σύνθεση της Ντριμ Τιμ: Ντέιβιντ Ρομπινσον (Σαν Αντώνιο), Πάτρικ Γιούιν (Νέα Υόρκη), Λάρι Μπέρντ (Βοστώνη), Τζον Στόκτον (Γιούτα), Κάρλ Μαλόουν (Γιούτα), Μάικλ Τζόρνταν (Σικάγο), Σκότι Πίπεν (Σικάγο), Έρβιν "Μάτζικ" Τζόνσον (Λέικερς), Τσαρλς Μπάρκλεϊ (Φοίνιξ), Κλάιντ Ντρέξλερ (Πόρτλαντ), Κρις Μαλίν (Γκόλντεν Στέιτ), και ο εκπρόσωπος του NCAA Κρίστιαν Λέτνερ (Ντιουκ).

Drive (Ντράιβ): Οδηγώ. Μπαίνω με την μπάλα στην αντίπαλη άμυνα. Μπάσιμο, διείσδυση.

Dribbling (Ντρίμπλιγκ): Νρίμπλα ή ελιγμός. " Μπήστηγμα" της μπάλας. Double drible = διπλή ντρίμπλα ή αντικανονικός ελιγμός.

Fast Break (Φαστ Μπρέικ): Αιφνιδιασμός, Πιάσιμο της αντίπαλης ομάδας στον ύπνο.

Final Four (Φάιναλ φορ): Τελευταίοι τέσσερις. Τελικός των τεσσάρων.

Follow (Φόλοου): Ακολουθώ. Προσπάθεια για καλάθι που ακολουθεί άστοχη αρχική με τον παίκτη που την πραγματοποιεί να βρίσκεται στον αέρα. Το Φόλοου μπορεί να είναι ένα δεύτερο σουτ, ένα απλό άγγιγμα της μπάλας με τα δάκτυλα ή και κάρφωμα.

Foul (Φάουλ): Σφάλμα.

Forward (Φόργουόρντ): "Τριάρι" ή "Τεσσάρι", προσδιορισμός θέσης του παίκτη.

Έρμπολ (Φροντ Λάιν): Μπροστινή (ή πρόσθια) γραμμή.

Gool Foul (Γκολ Φάουλ): Καλάθι και φάουλ.

Guard (Γκάρντ): Περιφερειακός παίκτης. Άσσος ή δυάρι.

Hand Cheching (Χαντ Τσέκινγκ): Έλεγχος - Μαρκάρισμα με τα χέρια.

Hook (Χουκ): Γάντζος. Η κοινώς λεγόμενη "ραβέρσα". Είδος σουτ που παρακάμπτει και τις πιο δύσκολες άμυνες, αφού μεταξύ του χεριού που το πραγματοποιεί και του αντιπάλου βρίσκεται ο κορμός του παίκτη. Στην Ελλάδα μαιτρ της ραβέρσας ο Γιώργος Τρόντζος.

Jump Ball (Τζάμπολ): Ο διαιτητής πετάει ψηλά την μπάλα ανάμεσα από δύο παίκτες που τη διεκδικούν. Οι κανονισμοί το μεταφράζουν "αναπήδηση".

Lay Up (Λέι Απ): Όταν η μπάλα "αφήνεται" στο καλάθι. Αποτελεί το συνηθέστερο αποτέλεσμα μιας επιτυχημένης διείσδυσης.

Manager (Μανατζερ): Διευθυντής. Όρος που συχνά συγχέεται με τον όρο "προπονητής". Ο σύγχρονος Μάνατζερ έχει πάρει τη θέση του Παραδοσιακού εφόρου, καθότι οι ομάδες είναι πια επιχειρήσεις.

Man To Man (Μαν του Μαν): Άνθρωπος σε άνθρωπο. Είδος άμυνας.

Missmatch (Μισματς): Πολύ "In" έκφραση. Σημαίνει άνισο μαρκάρισμα. Όταν δηλαδη κάποιος παίκτης αμύνεται απέναντι σε πολύ κοντύτερο ή πολύ ψηλότερο παίκτη.

M.V.P (Εμ Βι Πι): Αρχικά του "Most Valuable Player" δηλαδή πολυτιμότερος παίκτης. Τίτλος που μπορεί να απονεμηθεί σ' ένα αγώνα ή σε μια σειρά αγώνων.

Over Play (Όβερ πλέι): Είδος ατομικού ασφυκτικού μαρκαρίσματος που έχει ως σκοπό να εμποδίσει τον επιθετικό να πάρει την μπάλα.

Out (Άουτ): Έξω. Στο μπάσκετ υπάρχει μόνο ένα είδος άουτ. Δυστυχώς δεν έχουμε αράουτ και κόρνέρ.

Pass (Πας): Η λέξη μεταλλάχθηκε σε πάσα και έγινε ελληνική.

Pivot (Πίβοτ): Άξονας περιστροφής, σταθερό πόδι. Κίνηση πίβοτ = κίνηση με το ένα πόδι σταθερό. Θέση πίβοτ = πέντάρι , σέντερ.

Play Off (Πλέι Οφ): Παιχνίδια αποκλεισμού. Σειρά αγώνων με αριθμό απαιτούμενων νικών.

Post (Ποστ): Ταχυδρομείο και πόστο. Συνοδεύεται από τις λέξεις χάι (High) και (Low). Τα δύο αυτά πόστα αποτελούν βασικά στρατηγικά σημεία σε όλα τα συστήματα μπάσκετ. Το χάι ποστ είναι η περιοχή γύρω απ' τη γραμμή των βολών, ενώ το λόου ποστ βρίσκεται χαμηλά, κοντά στο καλάθι και στα όρια της ρακέτας.

Pressing (Πρέσινγκ): Πίεση, πρεσάρισμα. Πιεστική άμυνα. Ο όρος χρησιμοποιείται κυρίως για το μαν του μαν σε ολόκληρο ή στα ? του γηπέδου. Αν η πίεση καταλήγει σε άμυνα ζώνης, τότε μιλάμε για "ζον πρές".

Ribound (Ριμπάουντ): Επανάκτηση, Αναπήδηση. Απόκτηση ελέγχου της μπάλλας ύστερα από άστοχή προσπάθεια για καλάθι. Τα ριμπάουντ χωρίζονται σε επιθετικά και αμυντικά και καταγράφονται σε ειδική στατιστική κατηγορία.

Reverse (Ριβέρς): Αντίστροφη, ανάποδη, όπισθεν. Είδος ντρίμπλας συνοδευόμενης από περιστροφή - πιρουέτα.

Rookie (Ρούκι): Πρωτοεμφανιζόμενος παίκτης. Αθλητής που ντεμπουτάρει σε κάποιο πρωτάθλημα.

Roster (Ρόστερ): Κατάλογος. Η σύνθεση της ομάδας, περιλαμβάνει όλους τους παίκτες, ασχέτως αν παίζουν ή όχι στο συγκεκριμένο αγώνα.

Run and Gun (Ραν εντ γκαν): Τρέξε και πυροβόλα. Ταχύτατο στυλ παιχνιδιού που δύσκολα επιβιώνει στην σημερινή εποχή.

Score (Σκορ): Τρέχον αποτέλεσμα. Σκοράρισμα = επιτυχία πόντων, Σκόρερ = αυτός που σημειώνει πόντους.

Scouter (Σκάουτερ): Ανιχνευτής ταλέντων.

Shoot (Σουτ): Πυροβολώ, επιχειρώ να πετύχω καλάθι από μακριά. Το βασικότερο σημείο του μπάσκετ. Jump shoot = στο με άλμα.

Screen (Σκριν): Οθόνη, Φράγμα. Παρεμπόδιση του αντιπάλου αμυντικού να μαρκάρει κάποιον συμπαίκτη, Απαιτεί πλήρη ακινησία και σωστή χρήση ποδιών και αγκώνων.

Time Out (Τάιμ Άουτ): Ανάπαυλα. Διακοπή του αγώνα για ένα λεπτό. Κάθε ομάδα δικαιούται ένα αριθμό τάιμ άουτ που προσδιορίζονται απ' τους κανονισμούς.

Trailer (Τρέιλερ): Ρυμουλκούμενο, Ρυμούλκα, συρόμενο. Αυτός που ακολουθεί τους παίκτες που φεύγουν στον αιφνιδιασμό και είναι έτοιμος να δεχθεί πάσα ή να "τελειώσει" τη φάση σε πιθανή αστοχία.

Weak Side (Γουίκ Σάιντ): Αδύναμη πλευρά. Όταν η μπάλα βρίσκεται π.χ στη δεξιά πλευρά της επίθεσης, τότε όλοι αμυντικοί κινούνται προς τα εκεί και η αριστερή πλευρά γίνεται πιο ευάλωτη. Μια έξυπνη πάσα ή ένα σωστό σκριν, μπορεί να οδηγήσει σ' ένα εύκολο καλάθι.

Το κείμενο που προηγήθηκε είναι μέρος μιας συνολικής δουλειάς του Γιάννη Ανδρέου με τίτλο "ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΤΟΥ ΜΠΑΣΚΕΤ". Η εξαίρετη αυτή περιήγηση στον χώρο του μπάσκετ δημοσιεύτηκε από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΑΥΛΟΣ" το 1996.

Τι είναι ο ΔΕΙΚΤΗΣ TENDEX

Η προέλευση του όρου TENDEX προέρχεται από τις λέξεις ΤΕΝ ΙΝDICES (10 times index) που σημαίνει 10 Δείκτες.

Αρκετοί πιστεύουν εσφαλμένα ότι προέρχεται από την αγγλική λέξη tendency που σημαίνει προσέγγιση ενός τόπου, αποτελέσματος ή ορίου και δευτερευόντως τρόπο σκέψης ή δράσης κατά ορισμένο τρόπο, δηλ. τάση.

Όσοι ασχολούνται συστηματικά με το μπάσκετ είναι εξοικειωμένοι με τον όρο. Eιδικά οι προπονητές θέλουν να βλέπουν τ' αποτελέσματά του, αλλά υπάρχουν και πολλοί που αμφισβητούν την εγκυρότητά του.

Kαι όμως, ο TENDEX έχει κάτι που δεν αμφισβητείται από τους ειδικούς, επειδή βασίζεται στην εναλλαγή της κατοχής της μπάλας, που είναι ο βασικός κανόνας του παιχνιδιού και επιβραβεύει το σκοράρισμα, τον καθοριστικό παράγοντα ώστε μια ομάδα να κερδίσει ένα παιχνίδι μπάσκετ.

Συνοπτικά η μαθηματική φόρμουλα εκφράζεται ως εξής:

Πόντοι - Χαμένες Ελεύθερες Βολές - Χαμένες Βολές Παιδιάς + Ριμπάουντς + Ασίστ + Κλεψίματα + Τάπες - Λάθη / Χρόνος Συμμετοχής

Λεξικό Τεχνικών Ορων

2-point shot / 2-point field goal: Δίποντο
3/4 Court Press: Πίεση στα ¾ του γηπέδου
3-point Play: Παιχνίδι για τρίποντο
3-pointer / 3-point shot: Τρίποντο
3 second violation: Παράβαση του κανονισμού των 3 δευτ. μέσα στη ρακέτα
Above the Rim: Πάνω απ’τη στεφάνη
Aggressive Defense: Επιθετική Άμυνα
Air ball: Aίρμπολ
Alley-oop:Άλει-ουπ
Alternating Possession Rule: Κανονισμός εναλλακτικής κατοχής της μπάλας
Assist: Ασίστ
Back Court: Το μέρος του γηπέδου όπου αμύνεται μια ομάδα
Backcourt: Οι περιφερειακοί μιας ομάδας
Back Screen: Σκριν στην πλάτη του αμυντικού
Backboard / Board /Glass: Ταμπλό
Backdoor: Κίνηση back door
Ball Handler: Χειριστής της μπάλας, συνήθως περιφερειακός
Ball Handling: Χειρισμός της μπάλας
Bank Shot: Σουτ με ταμπλό
Baseball Pass: Μακρινή πάσα με το ένα χέρι
Baseline Help: Βοήθεια από την τελική γραμμή
Baseline Out of Bounds: Επαναφορά από την τελική γραμμή
Baseline: Βασική / Τελική γραμμή
Bacic Skills / Fundamentals: Βασικές Δεξιότητες
Basket / Hoop: Καλάθι
Basket Cut: Κόψιμο προς το καλάθι
Behind the Back Dribble: Ραχιαία Ντρίμπλα
Behind the Back Pass: Ραχιαία Πάσα
Between-the-legs dribble: Σταυρωτή ντρίμπλα κάτω απ’τα πόδια
Big Man: Ψηλός παίκτης
Blind Pass / No Look Pass: “Τυφλή” πάσα
Block / Rejection: Κόψιμο / Τάπα
Block Out / Box Out: Μπλοκ Άουτ
Blocking: Παρεμπόδιση αντιπάλου με το σώμα
Bounce Pass: Σκαστή πάσα
Bowling Pass: Πάσα με το ένα χέρι από χαμηλά
Box: Επίθεση
Box Call a Play: Λέω επιθετικό σύστημα
Center: Σέντερ, (5)άρι
Charging / Charge: Επιθετικό φάουλ
Chest Pass: Πάσα στήθους
Clear Out / Isolation: Παιχνίδι απομόνωσης
Close Out: Κίνηση του αμυντικού όταν η μπάλα μεταφέρεται από την αδύνατη στη δυνατή πλευρά
Coach: Προπονητής
Coaching: Κοουτσάρισμα
Continuation: Συνέχεια της κίνησης κατά την επιθετική προσπάθεια
Control Dribble: Ντρίμπλα ελέγχου
Curl: Κίνηση curl του επιθετικού προς το καλάθι όταν ο αμυντικός παίζει σκιά
Cut: Κόψιμο (κίνηση παίκτη)
Dead Ball Situation: Κατάσταση νεκρής μπάλας, μετά από καλάθι ή παράβαση όταν ο χρόνος συνήθως δε μετράει
Decision Making Ability: Ικανότητα Λήψης Αποφάσεων
Defender: Αμυντικός
Defense: Άμυνα
Defensive Rebound: Αμυντικό ρημπάουντ
Defensive Stance: Αμυντική Στάση
Determination: Αποφασιστικότητα
Discipline: Πειθαρχεία
Disqualification: Αποβολή ενός παίκτη από τον αγώνα
Double Dribble: Διπλή Ντρίμπλα
Double Stack: Διπλό Στακ
Double Team: Ντουμπλάρισμα σε συγκεκριμένο παίκτη ή στο low post
Down Screen: Κάτω σκριν
Dribble: Ντρίμπλα
Drill: Άσκηση
Drive / Penetration / Split: Διείσδυση
Dunk /Slam / Jam: Κάρφωμα
Early Post-up: Γρήγορο ποστάρισμα του trailer στον αιφνιδιασμό
Entry Pass: Εισαγωγική πάσα
Established Position: Σταθερή θέση αμυντικού
Exhibition Game: Αγώνας επίδειξης
Fake: Προσποίηση
Fast break: Αιφνιδιασμός
Feed: Πάσα σε συμπαίκτη σε καλή θέση για σουτ
Field Goal: Σουτ εντός παιδιάς
Figure-8: Κίνηση παικτών με πάσες σε 8άρι
Flagrant Foul: Αντιαθλητικό / Βίαιο Φάουλ
Flare Pick: Σκριν στην κορυφή για σουτέρ, συνήθως από περιφερειακό παίκτη
Flash: Γρήγορη κίνηση προς το καλάθι
Flex: Επίθεση
Flex Float: Φλοτάρισμα
Floor / Court: Γήπεδο / Αγωνιστικός χώρος
Flopper: Τοποθέτηση των ψηλών στην κορυφή,pick n’ roll του ενός με περιφερειακό και κόψιμο του άλλου στο καλάθι
Follow Through: Η κίνηση τελειώματος του χεριού στο σουτ
Footwork: Κίνηση των ποδιών
Forward: Φοργουορντ, (3)άρι ή (4)άρι
Foul Shot / Free Throw: Ελεύθερη Βολή
Foul (Defensive / Offensive): Φάουλ (Αμυντικό / Επιθετικό)
Fouled Out: Συμπλήρωση 5 ή 6 φάουλ από ένα παίκτη
Front Court: Το μέρος του γηπέδου όπου επιτίθεται μια ομάδα
Frontline: Οι ψηλοί μιας ομάδας
Full Court Defense: Άμυνα σε όλο το γήπεδο
Full Court Offense: Επίθεση που ξεκινάει από την πρώτη πάσα μετά το αμυντικό ρημπάουντ ή την επαναφορά από καλάθι
Full Court Press: Πίεση σε όλο το γήπεδο
Full Court: Σε όλο το γήπεδο
Get Open: Ξεμαρκάρομαι
Give n’ Go: Δίνω-Κόβω
Goaltending: Παρέμβαση στην πορεία της μπάλας προς το καλάθι, κούνημα της στεφάνης ή του δικτύου
Guard: Γκαρντ, (1)άσος ή (2)άρι
Half Court Press: Πίεση στο μισό γήπεδο
Half Court: Μισό γήπεδο
Half time: Ημίχρονο
Hand checking: Επαφή με τα χέρια
Head fake: Προσποίηση με κίνηση του κεφαλιού
Hedge Out: Βοήθεια του ψηλού στο pick n’ roll
Help and Recover: Βοήθεια και επαναφορά
High percentage shot: Σουτ με καλές προϋπόθεσης / με μεγάλο ποσοστό επιτυχίας, συνήθως κοντινό ή χωρίς αμυντική πίεση
High-Low: Κίνηση Χάι – Λόου των ψηλών
High post: Χάι Ποστ, ψηλή θέση στη ρακέτα
Holding: Κράτημα
Hook shot / jump hook: Ραβέρσα / Ραβέρσα με άλμα
In the Paint: Μέσα στη ρακέτα
Inbounds: Εντός αγωνιστικού χώρου
Incidental contact: Επαφή που δεν σφυρίζεται από τους διαιτητές για να μην διακοπεί η ροή του αγώνα
Inside / Outside Foot: Εσωτερικό / Εξωτερικό πόδι
Jump: Άλμα
Jump Ball / Tip-Off: Τζάμπολ
Jump Shot: Σουτ με άλμα
Jump Stop / One time stop: Σταμάτημα με άλμα /Σταμάτημα σε ένα χρόνο
Key / Paint: Ρακέτα
Lay-up / Lay in: Λέι απ
Live Ball Situation: Κατάσταση ζωντανής μπάλας, όταν βρίσκεται εντός γηπέδου και ο χρόνος μετράει
Loose Ball: Όταν η μπάλα δεν είναι στην κατοχή κάποιας ομάδας
Low Post: Λόου Ποστ, χαμηλή θέση στη ρακέτα
Lower Percentage shot: Σουτ με κακές προϋποθέσεις / με μικρό ποσοστό επιτυχίας, συνήθως μακρινό ή με μεγάλη αμυντική πίεση
Man-to-Man Defense: Προσωπική άμυνα
Man-to-Man Offense: Επίθεση εναντίον προσωπικής άμυνας
Match-up Zone: Άμυνα ζώνης με συγκεκριμένα μαρκαρίσματα
Match-up: Μαρκάρισμα ενός παίκτη από έναν άλλον
Mental: Πνευματικός
Mentality: Νοοτροπία
Middle Pick n’ Roll: Pick n’ Roll στον κεντρικό διάδρομο
Middle Post: Μιντ Ποστ, μεσαία θέση στη ρακέτα
Motion: Επίθεση Motion
Offense: Επίθεση
Offensive Player: Επιθετικός
Offensive Ready Position: Θέση επίθεσης ετοιμότητας, την έχει ο παίκτης που περιμένει την μπάλα
Open Shot: Ελεύθερο /Αμαρκάριστο Σουτ
Outlet Pass: Η πρώτη πάσα μετά το αμυντικό ρημπάουντ
Outside Shooting: Περιφερειακό σουτ
Pass / Make a pass: Πάσα, Πασάρω
Passer: Πασέρ
Pass fake: Προσποίηση για πάσα
Passive Defense: Παθητική Άμυνα
Physical: Σωματικός
PhysicalGame: Παιχνίδι με πολλές σωματικές επαφές
Personal Foul: Προσωπικό φάουλ
Pick n’ Pop: Σκριν από ψηλό σε περιφερειακό και ρολάρισμα του ψηλού στην περιφέρεια
Pick n’ Roll: Σκριν από ψηλό σε περιφερειακό και ρολάρισμα του ψηλού προς το καλάθι
Pivot Foot: Πόδι του πίβοτ
Pivot: Πίβοτ
Point Guard / Playmaker: Άσος, Πλέι Μέικερ
Point Forward: (3)άρι ή (4)άρι που είναι καλός χειριστής της μπάλας
Possession: Κατοχή μπάλας
Post-up / Post Position: Ποστάρισμα
Press: Πίεση
Push: Σπρώξιμο του αντίπαλου που προσπαθεί να στήσει σκρην
Pushing: Σπρώξιμο αντίπαλου
Push Pass: Πάσα στήθους με το ένα χέρι
Quick Hitters: Επίθεση
Quick Hitters Quick Play: Παιχνίδι για γρήγορο σουτ
Rebound (Defensive /Offensive): Ρημπάουντ (Αμυντικό / Επιθετικό)
Rebounder: Ρημπάουντερ
Receiver: Ο παίκτης που υποδέχεται την μπάλα
Referee: Διαιτητής
Reverse Dribble: Αντίστροφη ντρίμπλα, Ριβέρς
Rim: Στεφάνη
Run and Jump: Άμυνα με τρέξιμο και άλμα μπροστά στον αντίπαλο με μπάλα
Safety Man / Safe: Ο δεύτερος τρέιλερ, ο τελευταίος παίκτης στον αιφνιδιασμό
Sagging Man-to-Man: Προσωπική άμυνα με τους παίκτες της αδύνατης πλευράς πολύ κοντά στη δυνατή
Score: Σκορ, Σκοράρω
Scorer: Σκόρερ
Scouting: Κατασκοπεία
Screen/Pick, Screener/ Picker: Σκριν, Σκρίνερ
Screen the Screener: Ένας παίκτης σκρινάρει και μετά παίρνει σκριν
Scrimmage: Προπόνηση ομαδικής τακτικής
Secondary Break: Δευτερεύων αιφνιδιασμός
Set Play: Επιθετικό σύστημα
Set a Screen / Pick for: Στήνω / Κάνω Σκριν για συμπαίκτη
Shadow: Σκιά, όταν ο αμυντικός ακολουθεί από πίσω τον επιθετικό
Shell Drills: Ασκήσεις άμυνας Man- to- Man σε τετράγωνο
Shoot, Make a shot: Σουτάρω, Ευστοχώ
Shot: Σουτ
Shot Attempt: Προσπάθεια για σουτ
Shot Fake: Προσποίηση για σουτ
Shot Around: Προθέρμανση στο σουτ πριν από αγώνα
Shooter: Σουτέρ
Shooter’s Touch / roll: Η καλή τεχνική του σουτέρ που έχει αποτέλεσμα το εύστοχο σουτ και μετά από αναπήδηση στη στεφάνη
Shooting Range: Ακτίνα βολής
Shoulder Fake: Προσποίηση με κίνηση των ώμων
Shuffle: Επίθεση shuffle
Side: Αντιμετώπιση του pick n’ roll που οδηγεί τον περιφερειακό προς την πλάγια γραμμή
Side Pick n’ roll: Pick n’ roll στο πλάι του γηπέδου
Side Switch: Αλλαγή πλευράς
Sideline out of bounds: Επαναφορά από την πλάγια γραμμή
Sideline Triangle: Δημιουργία τριγώνου στην πλάγια γραμμή με δύο περιφερειακούς και ένα ψηλο
Sideline: Πλάγια γραμμή
Skip Pass: Διαγώνια πάσα / Πάσα στην αδύνατη πλευρά
Small Forward: Τριάρι (3)
Speed Dribble: Προωθητική ντρίμπλα
Spin Move: Κίνηση ξεμαρκαρίσματος με αντίστροφη στροφή στην πλάτη του αμυντικού
Squaring up: Τοποθέτηση του παίκτη με μπάλα με τους ώμους του να δείχνουν το καλάθι, ώστε να έχει καλή θέση για σουτ
Stack: Στακ
Steal / Make a steal: Κλέψιμο, Κλέβω την μπάλα
Straight Man-to-Man: Προσωπική άμυνα
Stride Stop/ Two time stop: Σταμάτημα με βηματισμό / Σταμάτημα σε δύο χρόνους
Strong side – Weak side: Δυνατή / Αδύνατη πλευρά
Stugger: Δυο διαδοχικά σκριν για να βγει ένας παίκτης σε καλή θέση για σουτ
Substitute: Αλλαγή παίκτη με άλλο παίκτη να παίρνει την θέση του
Swing the ball: Πασάρω την μπάλα περιφερειακά ή στην αδύνατη πλευρά
Switch: Αλλαγή παικτών στην άμυνα
Team Offense: Ομαδική επίθεση
Team Defense: Ομαδική άμυνα
Technical Foul: Τεχνική ποινή
Throw in / Inbound: Επαναφορά της μπάλας
Time out: Ταιμ άουτ
Timing: Συγχρονισμός
Trailer: Παίκτης που τρέχει πίσω από παίκτη με μπάλα / Τρέιλερ
Trainer / Athletic Trainer: Γυμναστής
Transition (offensive / defensive): Μετάβαση από την άμυνα στην επίθεση ή από την επίθεση στην άμυνα
Trap: Παγίδα σε συγκεκριμένο παίκτη ή μέρος του γηπέδ
Traveling: Βήματα
Triangle offense: Τριγωνική Επίθεση
UCLA cut: Συνεργασία δυνατής πλευράς
Up Screen: Πάνω σκριν
V-cut: Ξεμαρκάρισμα με κίνηση V
Violation: Παράβαση
Warm up: Προθέρμανση
Weak Side Help: Βοήθεια από την αδύνατη πλευρά
Will: Θέληση
Z-cut: Ξεμαρκάρισμα με κίνηση Z
Zipper Up / Down: Πάνω / κάτω κάθετο σκριν στην δυνατή πλευρά με την μπάλα στο πλάι
Zone Defense: Άμυνα ζώνης
Zone Offense: Επίθεση εναντίον ζώνης
Zone Press : Πιεστική άμυνα ζώνης

Οι θέσεις παικτών της ομάδας μπάσκετ - Σέντερ (center) ή Πίβοτ

Σέντερ (center) ή Πίβοτ

Σέντερ (center) ή Πίβοτ ονομάζεται ο αθλητής που αγωνίζεται σε μια από τις 5 παραδοσιακές θέσεις στην ομάδα μπάσκετ.

Στόχος του σέντερ είναι η σωστή αμυντική λειτουργία της ομάδας κοντά στο καλάθι, το σίγουρο ριμπάουντ και το εύκολο καλάθι που μπορεί να σημειωθεί μετά από ριμπάουντ ή από μια σωστή ψηλή πάσα (άλεϊ ουπ).

Τα στοιχεία που κάνουν ένα σέντερ να ξεχωρίζει είναι η δύναμη, ο όγκος, το ύψος και η αλτικότητα. Η ταχύτητα είναι ένα επιπλέον χρήσιμο στοιχείο για τους αιφνιδιασμούς, αλλά και τις επιστροφές στην άμυνα.

Ο σέντερ είναι ο πιο ψηλός αθλητής της ομάδας και το ύψος του είναι πάνω από 2,08 μέτρα. Το βάρος και ο όγκος του επηρεάζουν το στυλ του παιχνιδιού του, αλλά και τη λειτουργία της ομάδας.

Σέντερ που άφησαν εποχή στο παγκόσμιο μπάσκετ είναι ο Καρίμ Αμπντούλ Τζαμπάρ, ο Σακίλ Ο Νιλ, ο Χακίμ Ολάζουον, στην Ευρώπη ο Ντίνο Ράτζα και ο Στόγιαν Βράνκοβιτς και στην Ελλάδα ο Παναγιώτης Φασούλας.

Center. Η θεση στο παιχνιδι,που συνηθως εχει ο ψηλοτερος παικτης της ομαδας.Ο CENTER παιζει κυριως κοντα στο καλαθι οπου μπορει να αλλοιωνει ή να κοβει τα σουτ,να παιρνει ρημπαουντ,να κανει κοντινες επιθετικες προσπαθειες ωστε να εχει καλες πιθανοτητες για να σκοραρει.Λεγεται αλλιως και ΠΙΒΟΤ ή 5αρι.